W trakcie kierowania akcją ratowniczą, podczas wypadku komunikacyjnego, dowódca akcji powinien przede wszystkim
A. wykonywać czynności ratownictwa technicznego z udziałem narzędzi hydraulicznych.
B. dokonać przeszukania terenu akcji w poszukiwaniu innych poszkodowanych.
C. zajmować się wsparciem psychicznym i pomocą medyczną poszkodowanym.
D. na bieżąco kontrolować sytuację ratowniczą i prowadzić korespondencję radiową.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz Z.23-X-14.05).
W tej sytuacji najważniejsze jest to, że dowódca akcji nie powinien wchodzić w rolę ratownika wykonującego pojedyncze zadanie, tylko musi cały czas kierować działaniami. Dlatego właściwe jest bieżące kontrolowanie sytuacji ratowniczej i prowadzenie korespondencji radiowej. Przy wypadku komunikacyjnym sytuacja potrafi zmieniać się bardzo szybko: może dojść do pożaru pojazdu, wycieku paliwa, nagłego pogorszenia stanu poszkodowanego, zablokowania drogi dla karetki albo pojawienia się dodatkowych zagrożeń, np. od instalacji LPG, pojazdu elektrycznego czy ruchu drogowego. Kierujący działaniem ratowniczym musi mieć obraz całości, rozdzielać zadania, nadzorować bezpieczeństwo ratowników, decydować o strefach pracy i przekazywać meldunki do stanowiska kierowania. Moim zdaniem to jest jedna z tych zasad, które w praktyce naprawdę odróżniają sprawne działania od chaosu. Dowódca powinien wiedzieć, kto stabilizuje pojazd, kto zabezpiecza przeciwpożarowo, kto wykonuje dostęp do poszkodowanego, a kto zajmuje się kwalifikowaną pierwszą pomocą. Łączność radiowa nie jest dodatkiem, tylko podstawowym narzędziem dowodzenia: służy do żądania dodatkowych sił i środków, przekazywania rozpoznania, informowania o zagrożeniach i koordynowania współpracy z Policją, ZRM oraz zarządcą drogi. Dobra praktyka branżowa jest prosta: dowódca ma kierować, obserwować, przewidywać i korygować działania, a nie dać się wciągnąć w obsługę narzędzi czy pojedynczą czynność medyczną.
Przy takim pytaniu łatwo pomylić zadania całej roty ratowniczej z obowiązkami dowódcy akcji. Przeszukanie terenu zdarzenia jest oczywiście bardzo ważne, zwłaszcza gdy pojazd wypadł z drogi, ktoś mógł zostać wyrzucony z auta albo w zdarzeniu uczestniczyło kilka pojazdów. Tyle że dowódca nie powinien sam biegać po poboczu i szukać poszkodowanych, tylko zlecić to wyznaczonym ratownikom oraz zebrać od nich meldunek. Podobnie jest ze wsparciem psychicznym i pomocą medyczną. Kontakt z poszkodowanym, ocena ABC, tamowanie krwotoków, stabilizacja odcinka szyjnego czy tlenoterapia to działania niezbędne, ale wykonują je ratownicy przypisani do tego odcinka pracy, a dowódca ma dopilnować, żeby były prowadzone bezpiecznie i we właściwej kolejności. Z mojego doświadczenia szkoleniowego wynika, że częsty błąd polega na myśleniu: skoro coś jest ważne, to dowódca powinien robić to osobiście. W ratownictwie to tak nie działa. Ręczne wykonywanie ratownictwa technicznego narzędziami hydraulicznymi też nie jest podstawową rolą kierującego działaniem. Nożyce, rozpieracze, kolumny czy pompy hydrauliczne wymagają skupienia na jednym miejscu pracy, a dowódca musi widzieć całą akcję: zabezpieczenie miejsca, zagrożenia od ruchu, rozmieszczenie pojazdów pożarniczych, dostęp dla ZRM, postęp ewakuacji i potrzebę zadysponowania dodatkowych zastępów. Jeśli dowódca schyli się do narzędzi i straci ogląd sytuacji, może nie zauważyć zmiany zagrożenia. Dlatego właściwym podejściem jest stała kontrola sytuacji ratowniczej, wydawanie poleceń i utrzymywanie łączności radiowej ze stanowiskiem kierowania oraz podległymi zastępami.