Zgodnie z obowiązującymi przepisami miejsce przeznaczone do ewakuacji ludzi z budynku użyteczności publicznej na wypadek pożaru określa
A. wyłącznie kierujący działaniami ratowniczymi.
B. instrukcja bezpieczeństwa pożarowego obiektu.
C. plan ochrony przeciwpożarowej obiektu.
D. książka techniczna obiektu.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz Z.23-X-18.05).
W tym pytaniu kluczowe jest rozróżnienie między planowaniem ewakuacji a faktycznym kierowaniem akcją podczas pożaru. W realnym zdarzeniu miejsce, do którego mają być ewakuowani ludzie, określa kierujący działaniem ratowniczym, czyli KDR. To on ma aktualny obraz sytuacji: wie, gdzie jest dym, gdzie pracują roty gaśnicze, skąd grozi zawalenie elementów konstrukcji, gdzie ustawiono samochody pożarnicze i którędy można bezpiecznie wyprowadzić ludzi. Moim zdaniem to bardzo praktyczna zasada, bo miejsce zbiórki zapisane wcześniej w dokumentach może nagle stać się niebezpieczne, np. przez zadymienie, promieniowanie cieplne, spadające szkło albo dojazd ciężkiego sprzętu ratowniczego. Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego pomaga w organizacji ewakuacji i zawiera procedury, ale w trakcie działań decydujące znaczenie ma rozkaz KDR. Dobra praktyka jest taka, że personel obiektu zna punkty zbiórki i drogi ewakuacyjne, ale po przybyciu straży podporządkowuje się poleceniom dowódcy akcji. To porządkuje teren działań i zmniejsza chaos, a przy pożarze chaos bywa gorszy niż sam ogień.
Najczęstszy błąd przy tym pytaniu polega na pomieszaniu dokumentacji obiektu z decyzjami podejmowanymi podczas rzeczywistej akcji ratowniczo-gaśniczej. Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego jest bardzo ważna, bo opisuje warunki ewakuacji, obowiązki użytkowników, sposoby postępowania na wypadek pożaru oraz ogólną organizację bezpieczeństwa pożarowego. W praktyce może wskazywać przewidywane miejsca zbiórki, drogi ewakuacyjne i zasady sprawdzania obecności. Nie oznacza to jednak, że podczas konkretnego pożaru taki zapis automatycznie „rządzi” sytuacją. Jeżeli wiatr niesie dym na zaplanowany plac zbiórki, elewacja się nagrzewa albo na danym terenie ustawiono sprzęt ratowniczy, to ludzie muszą być skierowani gdzie indziej. I właśnie od tego jest KDR. Plan ochrony przeciwpożarowej obiektu nie jest typowym dokumentem, który wprost rozstrzyga takie bieżące decyzje operacyjne w budynku użyteczności publicznej. Książka techniczna obiektu służy głównie do dokumentowania stanu technicznego, kontroli, remontów i eksploatacji budynku, więc nie powinna być traktowana jako narzędzie dowodzenia ewakuacją. Z mojego doświadczenia uczniowie często wybierają dokument, bo brzmi „urzędowo” i kojarzy się z przepisami. Tutaj jednak chodzi o praktyczne kierowanie działaniami: bezpieczeństwo ludzi zależy od aktualnej oceny zagrożenia, a tę ocenę prowadzi kierujący działaniem ratowniczym. On organizuje teren akcji, wyznacza strefy, kontroluje dostęp i może zmienić miejsce ewakuacji, nawet jeśli wcześniej zakładano coś innego.