Które farby należy przygotować do drukowania gazet techniką offsetową?
Cold-setowe farby offsetowe to absolutna podstawa w druku gazetowym – nie bez powodu, tylko one są w stanie sprostać wymaganiom szybkiego druku na chłonnych, zazwyczaj tańszych papierach gazetowych. Te farby twardnieją głównie przez wsiąkanie w podłoże, a nie przez suszenie termiczne. Dzięki temu prasa drukowana rotacyjnie może wyjeżdżać z maszyny niemal od razu, bez ryzyka rozmazywania ani konieczności stosowania skomplikowanych systemów suszących. To ma ogromny wpływ na wydajność i koszty produkcji – moim zdaniem, bez cold-setów nie byłoby możliwe drukowanie milionowych nakładów gazet przy niskiej cenie. Cold-set sprawdza się zwłaszcza tam, gdzie liczy się szybkość, prostota procesu i oszczędność. Przykładowo: codzienne gazety, reklamy supermarketów czy darmowe dzienniki – wszędzie tam króluje cold-set. Branżowe standardy, jak choćby wytyczne WAN-IFRA, jasno wskazują, że dla klasycznej gazety offsetowej wybór może być praktycznie tylko jeden. Ciekawostka: choć jakość odwzorowania barw jest tu gorsza niż np. w heat-sec’ie, to jednak jest w zupełności wystarczająca do typowej grafiki i zdjęć spotykanych w prasie codziennej. Sam widziałem maszyny, które na cold-sec’ie potrafią drukować z prędkością ponad 60 tys. egzemplarzy na godzinę! Warto jeszcze zapamiętać, że cold-sety mają znacznie mniejszy wpływ na środowisko niż farby z silnie lotnymi rozpuszczalnikami, co też coraz częściej podkreślają normy europejskie.
Zaskakująco często spotykam się z myleniem różnych rodzajów farb offsetowych, zwłaszcza gdy chodzi o druk gazet. Przykładowo, farby arkuszowe są stworzone z myślą o zupełnie innym trybie pracy – stosuje się je w maszynach arkuszowych, gdzie farba schnie przez utlenianie i wsiąkanie, ale tam nakłady są dużo mniejsze, a papier najczęściej mniej chłonny. Nie sprawdziłyby się w szybkim druku gazetowym, bo zbyt długo schną i mogłyby powodować sklejanie się kartek lub rozmazywanie. Z kolei farby heat-setowe działają na zasadzie szybkiego utrwalania za pomocą wysokiej temperatury, co pozwala na uzyskanie ostrzejszych obrazów i lepszych kolorów, ale wymaga to stosowania specjalnej instalacji do suszenia powietrznego. To znacznie podraża proces i nie pasuje do codziennej produkcji gazet, gdzie musi być tanio i ekspresowo. Heat-sety widuje się raczej w druku czasopism kolorowych, katalogów czy folderów reklamowych. Co do farb wodnych, to tutaj chyba najczęściej pojawia się nieporozumienie – chodzi prawdopodobnie o farby do fleksografii lub ewentualnie specjalistyczne, ekologiczne rozwiązania, które jednak w przypadku gazet nie mają zastosowania w standardowej produkcji offsetowej. Offset gazetowy wymaga przede wszystkim tego, żeby farba była dobrze przystosowana do chłonnego, taniego papieru i błyskawicznego procesu druku bez dodatkowego utrwalania. Moim zdaniem, najczęstszy błąd w tym temacie polega na niedocenieniu specyfiki gazety jako produktu masowego, gdzie liczy się czas, koszt i prosta technologia, dlatego tylko cold-setowe farby faktycznie zdają tutaj egzamin.