Na rysunku zilustrowany został proces kontroli wykonania odbitek drukarskich polegający na pomiarze
Na zdjęciu widzimy densytometr – urządzenie niezbędne do pomiaru gęstości optycznej farby na odbitce drukarskiej. To właśnie gęstość optyczna mówi nam, ile światła pochłania warstwa farby na podłożu, czyli innymi słowy: jak „głęboko” i nasycono został położony kolor. W praktyce kontrola tej wartości jest kluczowa podczas druku offsetowego czy fleksograficznego, bo pozwala utrzymać jednolity kolor w całym nakładzie, nawet gdy oko ludzkie już przestaje być wiarygodne. Branżowe normy, jak ISO 12647-2, jasno określają zakresy gęstości optycznej dla różnych farb i papierów – bez takich pomiarów nie ma mowy o powtarzalności jakości druku. Moim zdaniem użycie densytometru to absolutna podstawa profesjonalnej kontroli jakości w każdej poważnej drukarni, a bez tego naprawdę łatwo o reklamacje. Nawet najlepsze pasowanie czy najdrobniejsza liniatura nie zastąpią systematycznej analizy gęstości. Z mojego doświadczenia wynika, że jak już nauczysz się praktycznego podejścia do densytometrii, to od razu widać różnicę w powtarzalności i przewidywalności druku. Tego nie da się zrobić "na oko", naprawdę!
Wiele osób, zwłaszcza na początku nauki poligrafii, myli różne aspekty kontroli jakości w druku, myśląc na przykład, że pasowanie kolorów, grubość papieru czy nawet liniatura rastra bada się takim przyrządem jak na zdjęciu. Nic bardziej mylnego – każda z tych wartości wymaga zupełnie innych narzędzi i metod. Pasowanie kolorów to kwestia ustawienia maszyn drukarskich i oceny wzajemnego położenia barw względem siebie – najczęściej kontrolowane jest wizualnie lub przy użyciu lupy drukarskiej, a nie za pomocą densytometru. Grubość papieru natomiast mierzy się specjalnymi mikrometrami czy czujnikami, bo to parametr czysto mechaniczny, niezwiązany bezpośrednio z procesem nanoszenia farby. Liniatura rastra określa, jak gęsto ułożone są punkty rastrowe na centymetr lub cal – tutaj korzysta się z lup rastrowych czy specjalistycznych wzorców, a nie urządzeń analizujących światło przechodzące przez farbę. Typowym błędem jest założenie, że jedno narzędzie załatwi wszystkie aspekty kontroli jakości – w rzeczywistości w druku każda kontrola wymaga innego podejścia i sprzętu. Przez nieuwagę łatwo pomylić kontrolę barwy z pomiarem fizycznych właściwości podłoża czy rasteryzacji, ale to prowadzi do błędnych wniosków i – niestety – także kosztownych reklamacji w praktyce. Ważne jest, by nauczyć się rozróżniać, które czynności służą do oceny parametrów fizycznych, a które do kontroli koloru czy jakości na odbitce. Densytometria to wyłącznie gęstość optyczna, czyli coś, czego nie da się ocenić innymi wymienionymi metodami.