Poprawna kwerenda to: SELECT imie, nazwisko FROM Pacjenci WHERE wiek < 18 AND lekarz_id = 6; i ona dokładnie realizuje założenia zadania. Po pierwsze, część SELECT imie, nazwisko określa, jakie kolumny mają znaleźć się w wyniku – tylko imię i nazwisko, bez wieku czy identyfikatora lekarza. To jest dobra praktyka: wybieramy tylko te dane, które są faktycznie potrzebne w raporcie, zamiast używać SELECT *. Po drugie, FROM Pacjenci wskazuje tabelę źródłową. W standardowym SQL klauzula FROM jest obowiązkowa przy pobieraniu danych z tabel, bez niej serwer bazodanowy po prostu nie wie, skąd ma brać rekordy. Moim zdaniem to jest taki fundament, który warto mieć odruchowo w palcach. Najważniejsza jest jednak klauzula WHERE wiek < 18 AND lekarz_id = 6. Warunek wiek < 18 filtruje wyłącznie pacjentów niepełnoletnich, a lekarz_id = 6 ogranicza wynik do tych osób, które przypisane są do konkretnego lekarza o identyfikatorze 6. Zastosowanie operatora logicznego AND oznacza, że oba warunki muszą być spełnione jednocześnie. To dokładnie odpowiada treści zadania: pacjent musi być jednocześnie poniżej 18 lat i zapisany do lekarza nr 6. W praktyce takie kwerendy są podstawą raportowania w systemach medycznych, CRM-ach, systemach sprzedażowych itd. Na przykład podobną konstrukcję można użyć: SELECT * FROM Zamowienia WHERE status = 'nowe' AND kwota > 1000; – logika jest identyczna. Dobrą praktyką jest też czytelne zapisywanie warunków logicznych i unikanie niejednoznacznych kombinacji AND/OR bez nawiasów. W większych projektach standardem jest również używanie aliasów tabel, ale tu jedna tabela w zupełności wystarcza. Warto zapamiętać ten szablon: SELECT [kolumny] FROM [tabela] WHERE [warunek1] AND [warunek2]; bo pojawia się praktycznie wszędzie w pracy z SQL.
W tym zadaniu kluczowe są dwie rzeczy: poprawna składnia SQL i właściwe zrozumienie logiki warunków w klauzuli WHERE. Wiele osób intuicyjnie skupia się tylko na treści pytania i trochę pomija formalne wymagania języka, a to potem mści się w realnych systemach. Pierwszy typ błędu to pomijanie klauzuli FROM. Instrukcje w stylu SELECT imie, nazwisko WHERE wiek < 18 ... wyglądają na pierwszy rzut oka sensownie, bo jest wybór kolumn i jest warunek, ale w SQL standardowo nie da się filtrować rekordów bez wskazania źródła danych. Serwer bazodanowy musi wiedzieć, z której tabeli pobrać kolumny imie, nazwisko, wiek i lekarz_id. Brak FROM Pacjenci powoduje po prostu błąd składni, a nie „prawie działającą” kwerendę. Z mojego doświadczenia to bardzo typowy błąd osób zaczynających przygodę z SQL: mieszanie logiki „co chcę” z tym „jak to ma być zapisane w języku”. Drugi, bardziej podstępny problem to mylenie operatorów logicznych AND i OR. W zadaniu chodzi o pacjentów poniżej 18 roku życia, którzy jednocześnie są przypisani do lekarza o id = 6. To jest klasyczny przypadek koniunkcji – oba warunki muszą być spełnione. Użycie OR zamiast AND powoduje zupełnie inne działanie: zapytanie zwróci wszystkich pacjentów młodszych niż 18 lat niezależnie od lekarza, a dodatkowo wszystkich pacjentów lekarza nr 6 w każdym wieku. W praktyce taki raport byłby kompletnie niezgodny z założeniem, a co gorsza, na pierwszy rzut oka mógłby wyglądać „prawie dobrze”, bo część wyników się zgadza. Warto też zwrócić uwagę na to, że przy prostych warunkach AND/OR bez nawiasów kolejność oceny może być myląca, dlatego dobrą praktyką w bardziej złożonych zapytaniach jest stosowanie nawiasów, np. WHERE (wiek < 18 AND lekarz_id = 6) OR ... itd. Tutaj warunek jest prosty, ale nawyk myślenia o logice boole’owskiej bardzo się przydaje. Podsumowując, poprawne zapytanie musi mieć: wskazaną tabelę w klauzuli FROM, właściwie dobrane kolumny w SELECT oraz warunek z użyciem AND, który zawęża wynik do rekordów spełniających oba kryteria jednocześnie. Pomyłki w którymkolwiek z tych elementów prowadzą albo do błędu składni, albo – co gorsza – do logicznie błędnych raportów, których użytkownik nie zauważy od razu, a to w systemach produkcyjnych bywa naprawdę groźne.