Hermetyzacja to taka esencja programowania obiektowego, która polega na ukrywaniu szczegółów implementacyjnych wewnątrz klasy. Dzięki temu tylko wybrane fragmenty kodu mają dostęp do danych czy metod, które faktycznie powinny być widoczne na zewnątrz. W praktyce sprowadza się to do korzystania z modyfikatorów dostępu, takich jak private, protected czy public, co jest podstawą w językach takich jak Java, C++ czy C#. Daje to ogromną przewagę, bo ochrania dane przed przypadkowymi (albo celowymi!) zmianami z zewnątrz. Z mojego doświadczenia wynika, że dobrze zaprojektowana hermetyzacja sprawia, że kod jest bardziej przejrzysty i łatwiejszy do testowania i utrzymania. Przykład? Załóżmy, że mamy klasę KontoBankowe i chcemy, żeby saldo dało się zmieniać tylko poprzez wpłatę i wypłatę, a nie żeby każdy mógł ustawić dowolną kwotę. Wtedy pole 'saldo' robimy private, a dostęp dajemy przez metody public wpłata() i wypłata(). Branżowe praktyki, np. SOLID, wręcz podkreślają wagę hermetyzacji. Ułatwia to też refaktoryzację – jeśli coś zmienisz w środku klasy, a interfejs zewnętrzny zostaje taki sam, reszta programu nawet nie zauważy. Także, moim zdaniem, bez hermetyzacji nie ma sensownego programowania obiektowego – to absolutna podstawa.
W programowaniu obiektowym często pojawiają się takie pojęcia jak wyjątki, polimorfizm czy dziedziczenie, ale żadne z nich nie opisuje procesu ukrywania danych wewnątrz klasy. Wyjątki to mechanizm obsługi błędów, który pozwala na reagowanie na nieprzewidziane sytuacje w trakcie działania programu, ale nie ma on nic wspólnego z kontrolą dostępu do danych czy zabezpieczaniem pól klasy. Polimorfizm z kolei polega na tym, że obiekty różnych klas mogą być traktowane jako obiekty wspólnej klasy bazowej – tu chodzi o możliwość wywoływania metod w taki sam sposób na różnych typach, co ułatwia projektowanie elastycznego kodu, ale nie dotyka kwestii ukrywania szczegółów przed użytkownikiem klasy. Dziedziczenie umożliwia tworzenie nowych klas na podstawie już istniejących, co pozwala na przejmowanie właściwości i metod, ale samo w sobie nie ogranicza dostępu do danych – wręcz przeciwnie, nieumiejętne użycie dziedziczenia może prowadzić do nadmiernego ujawnienia szczegółów implementacji. Typowym błędem myślowym jest mylenie hermetyzacji z samą ochroną przed błędami (czyli wyjątkami) lub utożsamianie jej z mechanizmami dziedziczenia – tymczasem hermetyzacja to przede wszystkim kontrola dostępu i świadome ograniczanie widoczności danych oraz metod. W codziennej praktyce programistycznej hermetyzacja jest kluczowa dla bezpieczeństwa, utrzymania i rozwoju oprogramowania, dlatego warto rozróżniać te koncepcje i wiedzieć, do czego służy każda z nich.