Na wykonanie 100 szt. taboretów zużyto netto 1,3 m³ tarcicy iglastej nieobrzynanej, której wskaźnik wydajności wynosi 50%. Ile wyniesie koszt tarcicy potrzebnej do wyprodukowania jednego taboretu, jeśli cena tarcicy wynosi 1 200,00 zł/m³?
Przykładowe zadanie CKE z 2024 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik przemysłu drzewnego (DRM.10).
Koszt tarcicy na jeden taboret wynosi 31,20 zł. Zużycie netto 1,3 m³ to drewno zawarte w gotowych wyrobach. Przy wskaźniku wydajności 50% trzeba kupić dwa razy więcej tarcicy brutto: 1,3 m³ : 0,5 = 2,6 m³. Koszt tarcicy to 2,6 m³ · 1200 zł/m³ = 3120 zł na 100 taboretów, a więc 31,20 zł na jeden taboret.
Do zapamiętania: zużycie brutto = zużycie netto : wskaźnik wydajności. Wskaźnik wydajności mówi, jaka część zakupionego materiału trafia do wyrobu - reszta to odpady (obrzynki, trociny, wady).
W kalkulacji kosztu wyrobu zawsze uwzględnia się zużycie brutto, bo płaci się za całą tarcicę, także tę, która zamieni się w odpady.
Wynik 15,60 zł to najczęstsza pomyłka - oznacza policzenie kosztu tylko z zużycia netto: 1,3 m³ · 1200 zł/m³ = 1560 zł, podzielone na 100 taboretów. Pomija się wtedy wskaźnik wydajności, czyli zakłada, że cała kupiona tarcica trafia do wyrobów bez odpadów, co przy tarcicy nieobrzynanej jest nierealne.
Wyniki 1560,00 zł i 3120,00 zł to koszty całej partii - odpowiednio bez uwzględnienia wydajności i z jej uwzględnieniem. Pytanie dotyczy jednak jednego taboretu, więc trzeba jeszcze podzielić wynik przez 100 sztuk.
Prawidłowe są 31,20 zł, bo w obliczeniu ujęto oba kroki: przeliczenie zużycia netto na brutto przez wskaźnik wydajności oraz podział kosztu partii na liczbę wyrobów. Przy zadaniach kalkulacyjnych pomocne jest zapisanie jednostki przy każdym wyniku pośrednim (m³, zł, zł/szt.) - od razu widać, czy policzono koszt partii, czy sztuki.