Moduł zestawu sit to pojęcie, które często pojawia się przy projektowaniu i analizie przesiewania w procesach przeróbki surowców mineralnych. Moduł oblicza się jako stosunek wielkości oczka kolejnego sita do poprzedniego. W praktyce przemysłowej, według klasycznego systemu, stosuje się progresję geometryczną: każda wielkość oczka jest wielokrotnością poprzedniej. Dla podanych wymiarów: 10, 40 i 160 mm, wyznaczamy najpierw stosunki: 40/10 = 4 oraz 160/40 = 4. To oznacza, że w tym zestawie każde kolejne sito ma oczko cztery razy większe od poprzedniego – właśnie to jest tzw. moduł zestawu sit. Moim zdaniem, umiejętność szybkiego rozpoznania tego typu progresji jest bardzo przydatna, bo pozwala nie tylko dobrze zaprojektować linię przesiewania, ale też przewidywać efektywność separacji i wydajność procesu. W rzeczywistości, różne gałęzie przemysłu stosują różne moduły, choć 2 i 4 pojawiają się najczęściej. Rzetelne rozumienie i stosowanie tej zasady pozwala unikać błędów przy doborze sit oraz późniejszych komplikacji technologicznych. Z mojego doświadczenia, nawet doświadczeni operatorzy czasem mylą się, zwłaszcza gdy liczby są większe, ale konsekwentne stosowanie tej reguły bardzo pomaga przy optymalizacji przesiewania i właściwym doborze urządzeń do klasyfikacji surowców.
Zadanie dotyczące modułu zestawu sit może wydawać się podchwytliwe, ale wynika to głównie z nieznajomości podstawowej zasady postępowania z progresją geometryczną sit. W praktyce błędne odpowiedzi najczęściej wynikają z sumowania lub mnożenia wymiarów, zamiast sprawdzenia proporcji pomiędzy nimi. W przypadku sit o oczkach 10, 40 i 160 mm, można popełnić klasyczny błąd i pomyśleć, że moduł to suma różnic albo wartość największego sita podzielona przez najmniejsze, co prowadzi np. do wartości 16 (160/10), 12 (160/40 + 40/10), a nawet 48 (160-10 + 40-10). Takie podejścia nie mają uzasadnienia technologicznego, bo nie odzwierciedlają progresji geometrycznej, która jest fundamentem doboru zestawów sit w przeróbce kopalin. Moduł wyznacza się, dzieląc każdą kolejną wielkość oczka przez poprzednią. W tym przypadku daje to 4, i tylko ta wartość jest poprawna, zgodnie z przyjętymi standardami branżowymi oraz praktyką przemysłową. Popełnianie takich błędów przydaje się jednak do nauki, bo człowiek szybciej zapamiętuje reguły, gdy przekona się na własnej skórze, że skróty myślowe prowadzą donikąd. Moim zdaniem warto poświęcić chwilę, żeby wyrobić sobie nawyk sprawdzania progresji, bo to bardzo ułatwia dalszą pracę, np. przy doborze maszyn, analizie efektywności przesiewania czy nawet podczas rozmów technicznych z innymi specjalistami. Z doświadczenia wiem, że błędne podejście do wyznaczania modułu może skutkować nieprawidłowym doborem sit, co w praktyce prowadzi do nieefektywnej pracy urządzeń, zwiększonych kosztów eksploatacyjnych oraz problemów z uzyskaniem odpowiedniej klasy ziarnowej produktu. Warto więc od razu zapamiętać właściwą metodę i nie iść na skróty.