W tym pytaniu chodziło o obliczenie modułu zestawu sit, czyli o ustalenie stałego stosunku kolejnych oczek w zestawie. Standardowo w przeróbce mechanicznej kopalin stosuje się zestawy sit, gdzie każde kolejne sito ma oczka większe o ten sam współczynnik, czyli właśnie moduł. Żeby to policzyć dla zestawu 4, 16, 64 mm, trzeba sprawdzić, przez ile razy najbliższe sito jest większe od poprzedniego. 16 mm podzielić przez 4 mm to 4, a 64 mm przez 16 mm to też 4. To znaczy, że moduł wynosi 4. Bardzo często w praktyce takie zestawy są używane, bo pozwala to na równomierne rozdzielenie ziaren na frakcje i lepszą kontrolę procesu przesiewania czy klasyfikacji. W laboratoriach i zakładach przemysłowych stosuje się różne moduły w zależności od wymagań procesu – czasem 2, czasem 2,5, ale 4 to już naprawdę typowo dla grubszego przesiewania. Warto znać tę zasadę, bo dobór odpowiedniego modułu wpływa bezpośrednio na wydajność i dokładność klasyfikacji materiału. Często spotyka się błędne założenie, że ważniejsza jest sama wielkość oczek, ale w praktyce bez stałego modułu analiza i ocena procesu staje się trudna i daje mało powtarzalne wyniki. Moim zdaniem, rozumienie tej relacji naprawdę pomaga w codziennej pracy z maszynami do klasyfikacji i przesiewania kopalin.
Wielu osobom może się wydawać, że skoro mamy różne wartości oczek sit – 4, 16, 64 mm – to do obliczenia modułu trzeba je jakoś zsumować albo policzyć średnią. To częsty błąd, bo w rzeczywistości chodzi o stały współczynnik wzrostu, czyli ile razy kolejne sito ma większe oczko od poprzedniego. W praktyce przemysłowej dobór odpowiedniego modułu jest kluczowy, bo zapewnia równomierny rozkład ziaren w poszczególnych przedziałach i poprawia wydajność przesiewania. Jeśli ktoś wybrał odpowiedź np. 12 lub 16, być może kierował się intuicją, patrząc na różnice między wartościami lub próbując wyciągnąć średnią, ale to nie prowadzi do poprawnego wyliczenia. Z mojego doświadczenia wynika, że często myli się suma lub różnicę oczek z ich stosunkiem. Moduł zestawu sit to nie suma, nie różnica, a właśnie iloraz – czyli dzielimy większą wartość przez mniejszą. Przy naszym zestawie mamy: 16:4=4 oraz 64:16=4, i to oznacza, że każde kolejne sito jest 4 razy większe od poprzedniego. Odpowiedzi takie jak 48, czyli największe oczko, są typowym przykładem błędnej interpretacji pytania. W doborze sit do procesów technologicznych liczy się powtarzalność stosunku, bo tylko wtedy wyniki przesiewania i krzywe uziarnienia mają sens technologiczny. Brak zrozumienia tej zasady prowadzi do niewłaściwego doboru urządzeń i gorszej kontroli nad całym procesem przeróbczym. W praktyce inżynierskiej zawsze warto pamiętać: liczymy stosunek kolejnych oczek (moduł), a nie ich sumę czy różnicę.