Kwalifikacja: GIW.05 - Obsługa maszyn i urządzeń do przeróbki mechanicznej kopalin

Wiele osób szuka granicy wybuchowości pyłu węglowego trochę na wyczucie, sugerując się tylko tym, że im większe ziarno, tym groźniejsze. To logiczne, ale jednak w praktyce przeróbki mechanicznej kopalin sprawa wygląda dokładnie odwrotnie. Pył o ziarnach rzędu 2 mm czy nawet 1,6 mm praktycznie nie stanowi zagrożenia wybuchowego, bo takie cząstki są za ciężkie, żeby unosić się w powietrzu w formie chmury i tworzyć mieszaninę wybuchową z tlenem. To własnie drobny pył, czyli frakcja do 1 mm, a szczególnie poniżej 0,5 mm, jest najbardziej niebezpieczna. Często spotyka się przekonanie, że wybuchowość pyłu to kwestia ilości, a nie granulacji – nic bardziej mylnego. W praktyce, nawet niewielka ilość bardzo drobnego pyłu może doprowadzić do potężnej eksplozji, jeśli znajdzie się źródło zapłonu. Podstawowe normy branżowe i zalecenia BHP wręcz podkreślają, że cała uwaga powinna być skupiona na monitoringu i usuwaniu tej najdrobniejszej frakcji. Myślenie, że większe ziarna są groźniejsze, bierze się może z obserwacji innych procesów technologicznych, ale w przypadku pyłów wybuchowych chodzi właśnie o to, żeby cząstki były na tyle drobne, by unosić się w powietrzu i tworzyć jednorodną mieszankę z tlenem. Z mojego punktu widzenia, to jeden z tych obszarów, gdzie praktyka bardzo mocno rozmija się z intuicją. Pracując w zakładzie, zawsze trzeba zwracać uwagę na dokładne klasyfikowanie frakcji pyłu i nie bagatelizować nawet drobnych osadów. Testy laboratoryjne jednoznacznie potwierdzają, że tylko frakcja poniżej 1 mm stanowi realne zagrożenie, a tym samym – to ona jest wyznacznikiem wybuchowości w normach prawnych i technicznych. Warto zapamiętać – pył węglowy wybuchowy to przede wszystkim frakcja 1,0 – 0 mm.