Kwalifikacja: GIW.05 - Obsługa maszyn i urządzeń do przeróbki mechanicznej kopalin

Wiele osób myli się przy określaniu zakresu wybuchowości metanu w powietrzu, bo intuicyjnie wydaje się, że nawet bardzo niskie stężenia mogą być groźne albo, że wybuch następuje dopiero przy znacznie wyższych wartościach. Tymczasem metan potrzebuje konkretnej proporcji z tlenem do zapłonu. Stężenie od 0,5% do 0,9% jest zdecydowanie za niskie – w tej sytuacji metan po prostu nie ma dość cząsteczek na jednostkę objętości, żeby podtrzymać reakcję łańcuchową wybuchu. Podobnie stężenia od 1% do 3% są już odnotowywane jako podwyższone, ale wciąż nie tworzą atmosfery wybuchowej; w praktyce to sygnał alarmowy do zwiększenia wentylacji, jednak wybuch nie nastąpi. Z kolei wybór zakresu 20%–30% wydaje się sensowny z myślenia „im więcej, tym gorzej”, ale tu wchodzi w grę niedobór tlenu – metan jest wtedy zbyt skoncentrowany i nawet obecność zapłonnika nie spowoduje wybuchu, bo tlen nie podtrzyma tej reakcji. Standardy przemysłowe jasno wskazują, że tylko przedział 5%–15% objętości metanu w powietrzu jest groźny. Często spotyka się ten błąd wśród osób rozpoczynających pracę w branży górniczej, które przeceniają zagrożenie niskimi stężeniami lub lekceważą fakt, że bardzo wysokie stężenia są mniej niebezpieczne pod względem wybuchowości niż te „środkowe”. W praktyce liczy się precyzja – dlatego tak ważny jest stały monitoring atmosfery i wiedza na temat tych konkretnych granic, bo błędna ocena zakresu grozi nie tylko przerwaniem pracy, ale też poważnym zagrożeniem życia.