Na zdjęciu faktycznie widzimy przesiewacz, czyli urządzenie powszechnie spotykane w przeróbce mechanicznej kopalin. Przesiewacze służą do rozdzielania materiału na frakcje o różnych wielkościach ziarna, co jest absolutną podstawą w każdym zakładzie przeróbczym. Moim zdaniem przesiewacz jest jednym z tych urządzeń, które są niedoceniane, a przecież jego prawidłowe ustawienie i dobór siatki przesiewającej warunkuje całą dalszą technologię. Działa to zwykle tak: surowiec trafia na sito, które wibruje i oddziela ziarna mniejsze od szczelin w sicie. Dzięki temu na przykład żwir, piasek czy nawet rudę możemy podzielić na odpowiednie klasy granulometryczne. W praktyce spotkasz przesiewacze w każdej kopalni kruszyw, kopalni węgla czy zakładzie recyklingu. Porządny przesiewacz powinien być dopasowany do rodzaju materiału i wydajności – to niby oczywiste, ale często się o tym zapomina. Ważne, żeby zwrócić uwagę, że przesiewacze mogą być stacjonarne lub mobilne, a sity bywają płaskie, bębnowe, wielopoziomowe – wszystko zależy od zastosowania. Cała operacja przesiewania opiera się na normach branżowych dotyczących uziarnienia i kontroli jakości, np. PN-EN 933-1. Z mojego doświadczenia, dobrze ustawiony przesiewacz to gwarancja mniejszych strat i mniej reklamacji od klientów.
Często spotykam się z tym, że osoby uczące się mylą przesiewacz z innymi maszynami używanymi w przeróbce mechanicznej kopalin – nic dziwnego, bo wyglądem bywają dość podobne. Wzbogacalnik to urządzenie specjalistyczne, wykorzystywane do oddzielania cennych minerałów od skały płonnej, najczęściej poprzez różnicę gęstości lub inne właściwości fizyczne, a jego budowa i zasada działania znacząco różni się od prostego przesiewacza. Zagęszczacz natomiast służy do oddzielania fazy stałej od ciekłej – najczęściej spotykany w procesach gospodarki wodno-ściekowej oraz przy zagęszczaniu szlamów po flotacji czy płukaniu, a więc jest to zupełnie inna operacja niż rozdzielanie według wielkości ziaren. Jeśli chodzi o osadnik, to jest to urządzenie do sedymentacji, czyli powolnego opadania cząstek stałych z zawiesiny wodnej – wykorzystywany głównie tam, gdzie chodzi o oddzielenie drobnych cząstek mineralnych z wody procesowej. Typowy błąd myślowy przy rozpoznawaniu tych maszyn polega na zwracaniu uwagi głównie na kształt i gabaryty, zamiast na istotę procesu technologicznego, jaki realizują. Przesiewacz służy stricte do mechanicznego rozdziału na frakcje ziarnowe, podczas gdy wzbogacalnik, zagęszczacz i osadnik mają zastosowania związane głównie z właściwościami fizycznymi innych niż wielkość ziarna – takimi jak gęstość czy zachowanie w zawiesinie. W praktyce rozróżnienie to jest kluczowe, bo wybór niewłaściwego urządzenia może prowadzić do złych wyników technologicznych, a nawet uszkodzeń maszyny. Warto więc zawsze dokładnie analizować, z jakim procesem mamy do czynienia i na jakiej zasadzie działa dana maszyna – to podstawa dobrej praktyki w branży przeróbki kopalin.
