Krzywe rozdziału rzeczywistego i idealnego to absolutna podstawa, jeśli chodzi o analizę pracy urządzeń klasyfikacyjnych czy przesiewaczy. Na przedstawionym wykresie znakomicie widać, że krzywa oznaczona literą A przebiega znacznie stromiej i praktycznie pionowo w okolicach d50 – to jest właśnie charakterystyka rozdziału idealnego, gdzie cząstki o rozmiarach mniejszych od d50 w całości przechodzą do produktu dolnego, a większe do górnego. W praktyce jednak nigdy nie osiąga się aż tak ostrego rozdziału i dlatego zawsze porównuje się efektywną, rzeczywistą pracę (krzywa B) z tą teoretyczną idealnością. To pozwala szybko ocenić sprawność urządzenia, jego selektywność czy konieczność korekty parametrów procesu. Moim zdaniem, umiejętność czytania takich wykresów to ogromny atut w pracy technika – pozwala nie tylko ocenić efektywność, ale też szybko wychwycić problemy z eksploatacją. Warto zwrócić uwagę, że w normach branżowych (np. PN-EN 932-3 dotycząca analiz sitowych) takie porównanie jest standardem. Takie wykresy, często nazywane krzywymi Trompa, są podstawą oceny separacji w flotacji, klasyfikacji czy nawet suszeniu. Z mojego doświadczenia wynika, że wielu początkujących myli te krzywe, bo w praktyce rzadko widzimy idealny rozdział – trzeba więc zawsze szukać tej bardziej stromej charakterystyki, bo ona wskazuje na pożądany, wzorcowy przebieg procesu.
Najczęstszy błąd przy interpretacji takich wykresów bierze się z zamiany pojęć: rozdział produktu dolnego i górnego z faktycznym przebiegiem krzywych rozdziału. W rzeczywistości krzywa rozdziału nie odnosi się bezpośrednio do konkretnych produktów (górnego lub dolnego), ale pokazuje, jak efektywnie dany proces oddziela ziarna o różnych rozmiarach. Gdy ktoś wybiera odpowiedzi sugerujące, że A i B oznaczają rozdział konkretnego produktu, często wynika to z przekonania, że wykresy tego typu zawsze ilustrują bezpośrednio rozdział na frakcje. Jednak krzywa rozdziału idealnego przedstawia sytuację, w której rozdział na dwa produkty jest absolutnie ostry – co w praktyce nigdy nie występuje, bo urządzenia mają swoje ograniczenia technologiczne. Z drugiej strony krzywa rozdziału rzeczywistego zawiera efekt „rozmycia” – część ziaren o wielkościach bliskich d50 trafia zarówno do produktu górnego, jak i dolnego. Mylenie tych pojęć prowadzi do nieprawidłowych wniosków o skuteczności pracy klasyfikatorów czy przesiewaczy. W praktyce branżowej prawidłowa interpretacja tych krzywych pozwala identyfikować przyczyny słabej selektywności lub strat cennego produktu. Ważne jest, by rozumieć, że tylko porównanie krzywej rzeczywistej z idealną daje pełny obraz stopnia zaawansowania procesu i jego możliwych ulepszeń. Warto też pamiętać, że zamiana kolejności (np. rozdziału idealnego i rzeczywistego) to typowa pomyłka wynikająca z pośpiechu lub nieuważnej analizy opisu osi wykresu.