Kwalifikacja: GIW.05 - Obsługa maszyn i urządzeń do przeróbki mechanicznej kopalin

Wiele osób intuicyjnie uważa, że mieszanina metanu z powietrzem poza wartościami granicznymi wybuchowości jest po prostu niewybuchowa, albo wręcz obojętna czy stabilna. Tymczasem rzeczywistość jest trochę bardziej złożona. Oznaczenie niebieskiego obszaru na wykresie jest świadomym wyborem – wskazuje on dokładnie zakres stężeń, w którym mieszanka może wybuchnąć pod wpływem bodźca zapalającego. To nie jest ani mieszanina 'niewybuchowa', ani 'obojętna' (w rozumieniu braku jakiejkolwiek reaktywności), ani tym bardziej 'stabilna' – bo stabilność w chemii czy inżynierii oznacza odporność na zmiany, a tutaj wręcz przeciwnie, mieszanka jest bardzo podatna na gwałtowne reakcje. Błąd polega najczęściej na utożsamianiu stabilności z brakiem niebezpieczeństwa, co w kontekście gazów wybuchowych jest zgubne. Moim zdaniem, przez nieuwagę łatwo przeoczyć, że nawet niewielka zmiana stężenia w obszarze niebieskim radykalnie zwiększa ryzyko poważnego incydentu. Wielu praktyków zapomina też, że tzw. granice wybuchowości nie są absolutne i mogą przesuwać się w zależności od ciśnienia, temperatury czy obecności innych substancji. Typowym błędem jest też myślenie, że poniżej dolnej granicy wybuchowości mieszanina metan-powietrze jest całkiem bezpieczna — a w rzeczywistości może ona stanowić zagrożenie z innych powodów, na przykład przez wypieranie tlenu i wywoływanie niedotlenienia. Dlatego zawsze warto podejść do interpretacji takich wykresów z dużą ostrożnością i świadomością złożoności zagrożeń gazowych.