Po klasyfikacji wstępnej w zakładach przeróbki mechanicznej węgla kamiennego większość materiałów powęglowych może być wykorzystana do produkcji
To właśnie kruszywa do betonu powstają w znacznej mierze z materiałów powęglowych uzyskiwanych po klasyfikacji wstępnej w zakładach przeróbki mechanicznej węgla kamiennego. Z mojego doświadczenia mogę powiedzieć, że frakcje kamieniste oddzielane podczas procesów przesiewania i klasyfikacji, które nie zawierają zbyt dużo węgla (czyli są tzw. kamieniem płonnym), świetnie nadają się jako surowiec do produkcji kruszyw budowlanych. W praktyce oznacza to wykorzystanie materiału odpadowego, który dzięki odpowiedniemu rozdrobnieniu i oczyszczeniu spełnia normy np. PN-EN 12620 dotyczące kruszyw do betonu. W branży budowlanej takie kruszywa są chętnie wykorzystywane ze względu na dobrą wytrzymałość, a przy tym niższe koszty pozyskania w porównaniu do naturalnych kruszyw żwirowych czy granitowych. Często widzi się, jak firmy budowlane zamawiają właśnie kruszywa z kopalni, bo są one solidne i dobrze sprawdzają się przy wytwarzaniu betonu konstrukcyjnego, podbudów drogowych czy nawet prefabrykatów. Moim zdaniem to idealny przykład racjonalnego wykorzystania surowców i minimalizacji odpadów. Warto pamiętać, że taka praktyka wpisuje się w ogólnoeuropejskie trendy gospodarki o obiegu zamkniętym. Dla branży to już taki standard – nie wyrzucać, tylko maksymalnie przetwarzać wszystko co się da.
Gdy patrzymy na produkty uboczne i odpady powstałe po przeróbce mechanicznej węgla kamiennego, łatwo można popaść w mylne przekonanie, że mogą one znaleźć zastosowanie w innych popularnych branżach materiałowych, np. drogownictwie czy produkcji szkła. Jednak myśląc o soli do posypywania dróg – to jest zupełnie inna bajka. Sól drogowa to chlorek sodu, otrzymywany w procesach wydobycia i oczyszczania soli kamiennej, nie ma absolutnie nic wspólnego z produktami powstałymi z przeróbki węgla. Piaski szklarskie z kolei muszą być bardzo czyste chemicznie, praktycznie bez domieszek węgla, siarki czy innych minerałów, a materiały powęglowe z kopalń węgla mają zupełnie inną strukturę i skład. Podobnie z piaskami płukanymi – są one uzyskiwane głównie z naturalnych złóż, bo muszą spełniać rygorystyczne wymagania co do uziarnienia i czystości, używa się ich np. w budownictwie do zapraw murarskich czy tynkarskich. W odpadach pokopalnianych trudno osiągnąć taką jakość i skład granulometryczny. Najczęstszym błędem przy tego typu pytaniach jest zakładanie, że wszystko, co zostaje po wydobyciu węgla, nadaje się do każdego możliwego wykorzystania – a tu jednak liczy się specyfika procesu i właściwości materiału. W praktyce to właśnie kruszywa do betonu są produktem, który rzeczywiście powstaje z materiałów powęglowych uzyskanych po klasyfikacji wstępnej – głównie dzięki temu, że ich parametry fizykomechaniczne po odpowiedniej obróbce spełniają wymagania norm budowlanych. Warto zawsze sprawdzać, jakie dokładnie są wymagania dla danego zastosowania i czy dany typ odpadu technologicznego w ogóle się do tego nadaje.