To jest bardzo ważny szczegół, który często umyka nawet fachowcom z doświadczeniem. Wysokość słupa węgla kamiennego w zbiorniku w praktyce nie wpływa na jego przepustowość. Wynika to z tego, że przy projektowaniu zbiorników na węgiel kamienny najważniejsze są właściwości fizyczne samego materiału, jego uziarnienie, kształt i wielkość ziaren, a także relacja między średnicą otworu zsypowego a wielkością ziaren oraz współczynnik tarcia wewnętrznego. Te czynniki decydują o tym, czy materiał będzie się wysypywał swobodnie, czy powstaną mosty albo zatory. Wysokość słupa węgla co najwyżej wpływa na nacisk hydrostatyczny, ale nie ma znaczenia dla samej przepustowości zsypu – to jest bardzo charakterystyczne dla materiałów sypkich o dużym tarciu wewnętrznym, takich jak właśnie węgiel kamienny. Z praktyki – nawet jeśli w zbiorniku mamy duży słup węgla, to jak ziarna są nieodpowiednie albo otwór za mały, mogą się one klinować i zbiornik się zapycha. Branżowe normy i wytyczne związane z projektowaniem silosów czy zbiorników (np. normy PN-EN 1991-4) jasno wskazują, że parametry przepływu materiału przez otwór zsypowy zależą głównie od geometrii otworu i właściwości materiału, a nie od wysokości słupa. Moim zdaniem, każdy kto pracuje przy magazynowaniu czy transporcie węgla, powinien znać tę zasadę – to ułatwia życie i pozwala unikać wielu problemów podczas eksploatacji zbiorników.
Analizując temat przepustowości zbiorników na węgiel kamienny, łatwo wpaść w pułapkę myślenia, że wszystkie parametry fizyczne i geometryczne materiału oraz zbiornika mają bezpośredni wpływ na wydajność zsypu. Powszechnym błędem jest przecenianie roli wysokości słupa węgla – wielu uważa, że im wyższy słup, tym większa przepustowość, bazując na analogii do cieczy. Jednak w przypadku materiałów sypkich, takich jak węgiel kamienny, kluczowe są zupełnie inne czynniki. Przede wszystkim stosunek średnicy otworu zsypowego do średnicy ziarna decyduje, czy ziarna będą w stanie swobodnie się przesypywać – jeśli otwór jest za wąski, powstaną zatory, nawet gdy zbiornik jest pełen. Tarcie wewnętrzne węgla ma ogromne znaczenie, bo wpływa na skłonność materiału do zlepiania się i tworzenia mostów. Kształt oraz wielkość ziaren determinują możliwości płynnego przesypywania się surowca. To właśnie te cechy, a nie wysokość słupa, kontrolują wydajność, czego dowodzą liczne przypadki w praktyce – nawet przy wysokim słupie węgla, jeśli materiał się zablokuje, przepustowość spada do zera. Wg branżowych norm projektowych (np. PN-EN 1991-4 oraz zalecenia firmy Jenike & Johanson), wysokość słupa może wpływać na ciśnienie lub zagęszczenie materiału, ale nie jest parametrem decydującym o przepustowości. Typowe nieporozumienie wynika z mylenia zachowania cieczy i materiałów sypkich – węgiel kamienny, ze względu na kształt ziaren i wysokie tarcie wewnętrzne, zachowuje się zupełnie inaczej niż woda czy olej. Dobre rozumienie tej różnicy jest kluczowe dla efektywnej pracy w branży przeróbki i magazynowania węgla.