W wyniku wzbogacania flotacyjnego otrzymano koncentrat miedziowy o wychodzie równym 6% i uzysku miedzi w tym koncentracie na poziomie 86%. Ile wynosił wychód odpadu i strata miedzi w odpadzie, jeżeli podczas procesu wzbogacania otrzymano wyłącznie dwa produkty o procentowych udziałach?
W tej sytuacji mamy do czynienia z klasycznym przykładem bilansu masowego podczas flotacyjnego wzbogacania rudy. Wychód koncentratu, czyli udział masowy produktu końcowego zawierającego najwięcej miedzi, wynosi 6%. To znaczy, że aż 94% masy początkowej stanowi odpad flotacyjny. Moim zdaniem właśnie na tym etapie najłatwiej się pomylić, bo proporcje są bardzo nierówne. Jeżeli chodzi o uzysk miedzi w koncentracie, 86% całkowitej ilości miedzi przechodzi do koncentratu, co jest zupełnie typowym i pożądanym wynikiem w praktyce zakładów przeróbczych. Reszta, czyli 14%, niestety trafia do odpadów. Branżowe dobre praktyki wymagają, żeby te wartości były jak najbliższe 100% (dla uzysku), ale zawsze istnieją pewne nieuniknione straty. Pracownicy zakładów często monitorują te wskaźniki na bieżąco, bo pozwalają one szybko wychwycić pogorszenie parametrów procesu, np. przy awarii urządzeń lub zmianie składu surowca. W praktycznych zastosowaniach wiedza o wychodzie odpadu i stracie miedzi jest niezbędna przy optymalizacji procesu oraz prognozowaniu kosztów produkcji. Takie obliczenia to podstawa przy wdrażaniu nowych technologii flotacji, kiedy próbujemy zmniejszyć ilość metalu traconego w odpadzie. Trochę się tego na studiach i praktykach człowiek nasłuchał – nie da się tego przeoczyć.
W tego typu zadaniach najważniejsze jest zrozumienie bilansów masowych i bilansów metali podczas wzbogacania surowców. Częsty błąd, jaki się pojawia, polega na zamianie wartości wychodu koncentratu z wychodem odpadu – łatwo założyć, że jeśli koncentratu jest 6%, to odpadu będzie 86%, podczas gdy w rzeczywistości suma udziałów procentowych zawsze powinna dawać 100%, więc odpadu musi być 94%. Taki błąd wynika zwykle z nieuwzględnienia wszystkich produktów procesu lub z mylenia uzysku miedzi z udziałem masowym produktu. Uzysk miedzi w koncentracie na poziomie 86% oznacza, że taka właśnie część całkowitej zawartości tego pierwiastka została odzyskana do koncentratu. Pozostała część – czyli 14% – to strata miedzi, która pozostała w odpadzie. Często myli się także kolejność tych wartości i błędnie przypisuje straty miedzi do masy produktu, a nie do zawartości metalu. Od strony praktycznej niewłaściwe szacowanie tych wartości prowadzi do błędnych wniosków dotyczących efektywności procesu flotacji. W realiach produkcyjnych takie pomyłki mogą skutkować albo przeszacowaniem ilości możliwego do odzyskania metalu, albo niedocenieniem wartości odpadu, a to już wpływa na opłacalność całego procesu. Warto pamiętać, że dobrym zwyczajem branżowym jest regularne przeprowadzanie pełnego bilansu materiałowego, który eliminuje takie pomyłki i pozwala wyciągać poprawne wnioski na temat sprawności technologii.