Węgiel kamienny występuje w kilku różnych sortymentach, które rozróżniamy przede wszystkim na podstawie uziarnienia, czyli wielkości kawałków. W przypadku podanego zakresu 60–200 mm mówimy o tzw. kostce. Kostka to jeden z najbardziej charakterystycznych sortymentów, przeznaczony głównie do spalania w kotłach rusztowych, tradycyjnych piecach i kominkach. W branży powszechnie przyjęło się, że kostka to frakcja powyżej 60 mm, czasem nawet 80 mm, aż do 200 mm – wszystko zależy od norm zakładowych oraz wymagań odbiorców. Takie uziarnienie zapewnia długie i stabilne spalanie, co jest bardzo cenione, szczególnie w gospodarstwach domowych i małych kotłowniach. Moim zdaniem to bardzo klasyczny przykład sortowania węgla, który dobrze odzwierciedla praktyczne zastosowanie wiedzy z zakresu przeróbki mechanicznej kopalin. Warto pamiętać, że wybór sortymentu nie jest przypadkowy: zakłady przeróbcze dokładnie kontrolują granulację, ponieważ wpływa to nie tylko na wartość opałową węgla, ale także na bezpieczeństwo transportu i magazynowania. Kostka jest produktem, którego nie uzyskuje się podczas przesiewania miału czy grysiku, tylko przy odpowiedniej klasyfikacji na przesiewaczach o dużych oczkach, a jej jakość ma realny wpływ na zadowolenie klientów i efektywność spalania w instalacjach odbiorców.
Sortymenty węgla kamiennego różnią się przede wszystkim wielkością ziaren, co ma wpływ na ich zastosowanie oraz sposób magazynowania. Częstym błędem jest utożsamianie miału lub grysiku z większymi frakcjami, jednak te produkty powstają podczas zupełnie innych etapów przeróbki mechanicznej węgla. Miał to najdrobniejszy sortyment, o uziarnieniu zazwyczaj poniżej 10 mm, czasem dochodzącym do 25 mm – jest on wykorzystywany głównie w elektrowniach i zakładach przemysłowych, gdzie można spalać paliwa sypkie i drobnoziarniste. Grysik natomiast ma uziarnienie rzędu kilkunastu do kilkudziesięciu milimetrów (typowo 10–25 mm lub 25–50 mm), a jego zastosowania również różnią się od tych związanych z dużymi frakcjami. Groszek, choć nieco większy od grysiku (zwykle 25–50 mm), również nie wchodzi w zakres 60–200 mm – to jest już wyraźnie większa granulacja, zarezerwowana dla kostki. W praktyce magazynowanie miału czy grysiku w zbiorniku na produkty o tak dużym uziarnieniu byłoby niezgodne zarówno z dobrymi praktykami branżowymi, jak i normami klasyfikacyjnymi. Często spotykanym błędem jest też myślenie, że groszek to już bardzo duży węgiel – tymczasem w rzeczywistości kostka to sortyment o najwyższej granulacji wśród podstawowych produktów z przeróbki węgla. Z mojego doświadczenia wynika, że właściwe rozróżnianie tych sortymentów ma kluczowe znaczenie dla efektywnej logistyki, bezpieczeństwa eksploatacji magazynów oraz satysfakcji klienta końcowego – węgiel zbyt drobny do paleniska rusztowego po prostu nie spełni swojej funkcji.