Wzbogacalnik DISA to urządzenie wykorzystywane najczęściej w procesach przeróbki mechanicznej kopalin, szczególnie podczas wzbogacania węgli i rud metali metodą grawitacyjną. Kluczową rolę w jego prawidłowym działaniu odgrywa tzw. ciecz ciężka, która stanowi specjalnie przygotowany roztwór (najczęściej zawiesina wodna minerałów o dużej gęstości, np. magnetytu lub ferrosilikonu). Kontrolowanie parametrów cieczy ciężkiej, takich jak jej gęstość, czystość czy temperatura, jest wręcz podstawą wydajnej i skutecznej pracy wzbogacalnika. Bo to właśnie ta ciecz umożliwia rozdział ziaren mineralnych na frakcje o różnej gęstości. Z mojego doświadczenia wynika, że ignorowanie tych parametrów prowadzi do ogromnych strat surowca i pogorszenia jakości koncentratu – szczególnie gdy ciecz jest zbyt rozwodniona lub zabrudzona. Branżowe standardy, np. instrukcje producentów wzbogacalników czy normy zakładowe, zawsze podkreślają konieczność regularnej kontroli i kalibracji cieczy ciężkiej (np. codzienny pomiar gęstości aerometrem). Taka dbałość daje pewność, że parametry separacji są zoptymalizowane, a proces przebiega zgodnie z technologią. Często spotykałem się z sytuacjami, gdy niewłaściwa obsługa cieczy ciężkiej kończyła się awariami i kosztownymi przestojami. Podsumowując: parametry cieczy ciężkiej to absolutna podstawa efektywności i bezpieczeństwa pracy wzbogacalnika DISA.
Wzbogacalnik DISA nie jest urządzeniem przeznaczonym do pracy z wodą w sensie kontroli jej parametrów jako głównego czynnika roboczego – choć oczywiście woda bywa obecna jako rozpuszczalnik cieczy ciężkiej, to jednak to nie jej właściwości są tu najważniejsze. Podobnie sytuacja wygląda z olejami – w procesach wzbogacania grawitacyjnego czy separacji mineralnej oleje nie odgrywają żadnej istotnej roli technologicznej, więc monitorowanie ich parametrów nie ma praktycznego uzasadnienia w tym kontekście. Często spotykam się z przekonaniem, że każda maszyna przemysłowa musi mieć oleje czy wodę pod kontrolą, ale to zbytnie uproszczenie. Jeszcze bardziej myląca jest odpowiedź dotycząca mętów mułowych – co prawda w procesach przeróbki gromadzą się muły i osady, ale ich parametry są przedmiotem zainteresowania raczej w kontekście gospodarki odpadami lub ochrony środowiska, a nie samego procesu separacji w DISA. Typowy błąd myślowy polega na utożsamianiu każdego urządzenia przeróbczego z procesami wodnymi lub olejowymi, bez zrozumienia specyfiki danej technologii. Wzbogacalnik DISA działa w oparciu o precyzyjnie przygotowaną ciecz ciężką, bez której rozdział ziaren mineralnych o zbliżonej wielkości, lecz różnej gęstości, byłby praktycznie niemożliwy. To ta ciecz, a nie inne media, decyduje o efektywności procesu. Praktyka zakładowa i literatura branżowa jasno wskazują na konieczność stałego monitoringu parametrów cieczy ciężkiej – jej gęstości, lepkości oraz stopnia zanieczyszczenia – bo tylko wtedy można osiągnąć zakładany poziom wzbogacenia kopalin. Dlatego też poprawne rozumienie roli poszczególnych mediów w procesie jest kluczowe do zrozumienia specyfiki pracy wzbogacalnika DISA.