Kwalifikacja: GIW.11 - Organizacja procesu przeróbki kopalin stałych

Wiele osób intuicyjnie może kojarzyć hel, azot czy argon z przemysłem chemicznym i gazami technicznymi, ale tylko metan oraz wodór należą do gazów palnych. Hel i argon są gazami szlachetnymi i praktycznie nie wchodzą w reakcje chemiczne, a tym bardziej nie są palne – wykorzystuje się je raczej jako gazy ochronne przy spawaniu czy chłodzeniu, nigdy jako paliwa. Azot z kolei, stanowiący większość powietrza atmosferycznego, charakteryzuje się bardzo wysoką stabilnością chemiczną i jest używany wręcz do tłumienia ognia, a nie do jego podtrzymywania. Typowym błędem jest utożsamianie wszystkich gazów występujących w technice z gazami palnymi – z mojego doświadczenia to częsty skrót myślowy, szczególnie gdy ktoś nie miał jeszcze okazji pracować przy instalacjach gazowych czy w laboratorium. Metan i wodór znacząco różnią się pod tym względem od wymienionych niepalnych gazów: ich cząsteczki są proste, łatwo ulegają spalaniu z wydzieleniem dużych ilości ciepła i – niestety – mogą tworzyć wybuchowe mieszaniny z powietrzem nawet przy stosunkowo małych stężeniach. Z punktu widzenia bezpieczeństwa w zakładach przetwórstwa kopalin, znajomość tej właściwości ma kluczowe znaczenie: tylko gazy palne należy klasyfikować i traktować zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony przeciwwybuchowej (ATEX, PN-EN 60079). W praktyce błędna identyfikacja gazu może prowadzić do niedoszacowania zagrożenia i braku odpowiednich zabezpieczeń – stąd tak ważne, by poprawnie rozróżniać gazy palne od niepalnych już na etapie projektowania czy eksploatacji urządzeń.