Ile wynosi stopień rozdrobnienia nadawy o uziarnieniu 0-20 mm w kruszarce szczękowej o szerokości szczeliny wylotowej wynoszącej 2 mm?
Prawidłowym sposobem obliczania stopnia rozdrobnienia w kruszarce szczękowej jest podzielenie największego wymiaru ziarna wsadu (nadawy) przez szerokość szczeliny wylotowej. W tym przypadku nadawa ma uziarnienie do 20 mm, a szczelina wylotowa wynosi 2 mm, więc stopień rozdrobnienia równa się 20 mm : 2 mm = 10. To bardzo ważny parametr, bo pozwala ocenić efektywność procesu rozdrabniania oraz dobrać odpowiednie maszyny do wymaganej frakcji materiału. Z mojego doświadczenia w laboratorium przeróbczym, źle dobrany stopień rozdrobnienia może skutkować albo niepotrzebnym zużyciem energii, albo niedostatecznym rozdrobnieniem materiału, co potem komplikuje dalsze etapy obróbki – na przykład przesiewanie lub wzbogacanie. W praktyce warto korzystać z tej prostej metody, bo pozwala szybko oszacować czy dana kruszarka „ogarnie” naszą nadawę. Branżowe dobre praktyki sugerują też regularnie sprawdzać rzeczywistą szerokość szczeliny, bo zużycie szczęk może ją powiększyć i wtedy stopień rozdrobnienia rzeczywisty będzie mniejszy od założonego. Niby taki „szkolny” wzór, a w codziennej pracy naprawdę się przydaje – szczególnie przy planowaniu ciągów technologicznych.
Pojęcie stopnia rozdrobnienia bywa często mylone, zwłaszcza jeśli ktoś skupia się tylko na parametrach maszyny, a nie zagłębi się w podstawy obliczeniowe. Niektórym wydaje się, że wartość stopnia rozdrobnienia powinna się równać największemu ziarnu nadawy albo szerokości szczeliny – ale to nieporozumienie. Stopień rozdrobnienia wyrażamy jako stosunek wielkości największego ziarna nadawy do wielkości szczeliny wylotowej. W tym zadaniu największa frakcja nadawy ma 20 mm, a szczelina wylotowa 2 mm, więc prawidłowy wynik to 10. Jeżeli ktoś zaznaczył odpowiedź 20, to pewnie uznał, że to po prostu rozmiar największego ziarna, jednak nie uwzględnił, że materiał po rozdrobnieniu będzie miał znacznie mniejszą wielkość, ograniczoną szczeliną wylotową. Z kolei odpowiedzi 18 i 40 najczęściej wynikają z mylenia wzorów lub nieprawidłowego podstawienia liczb. Bywają przypadki, że ktoś mnoży te dwie wartości zamiast dzielić – to częsty błąd przy pierwszym spotkaniu z tą tematyką. W praktyce branżowej precyzyjne obliczenie stopnia rozdrobnienia pozwala zoptymalizować ciąg technologiczny i uniknąć niepotrzebnych kosztów energii oraz strat materiału, więc warto nauczyć się tej zasady raz, a dobrze. Często się zdarza, że osoby nowe w branży próbują zgadywać lub podchodzą do tematu „na oko”, jednak to niestety prowadzi do nieefektywnej pracy urządzeń i potencjalnych problemów na dalszych etapach produkcji.