Dobra odpowiedź, bo w tym przypadku wychód procentowy odpadu należy obliczyć jako stosunek ilości odpadu do całkowitej ilości nadawy, wyrażony w procentach. Skoro z 30 mln Mg/rok nadawy powstaje 1,5 mln Mg/rok koncentratu, to reszta, czyli 28,5 mln Mg/rok, stanowi odpad. Obliczenie jest proste: (28,5 mln Mg / 30 mln Mg) * 100% = 95%. Taki poziom wychodu odpadu jest typowy dla wielu procesów wzbogacania, gdzie koncentrat stanowi tylko niewielki ułamek całości, a reszta to produkt uboczny. Z mojego doświadczenia wynika, że umiejętność szybkiego i poprawnego szacowania wychodów jest bardzo przydatna w praktyce – na przykład podczas planowania gospodarki odpadami czy oceny opłacalności procesu. W branży zaleca się zawsze dokładnie sprawdzać bilans materiałowy, bo każdy błąd w obliczeniach może skutkować złym doborem urządzeń czy nawet problemami środowiskowymi. Warto pamiętać, że tego typu proste obliczenia są podstawą do dalszych analiz, np. projektowania składowisk czy planowania recyklingu. Często na egzaminach i w pracy zawodowej właśnie takie zadania pokazują, kto dobrze rozumie praktyczne aspekty procesów przeróbczych.
Analizując zadanie, nietrudno zauważyć, że mylące może być postrzeganie dużych liczb i niewłaściwe interpretowanie definicji wychodu procentowego odpadu. Wiele osób zakłada, że odpad stanowi mniejszą część produktu, bo „koncentrat” brzmi cennie i być może wydaje się, że to główny efekt pracy zakładu. Tymczasem w praktyce wzbogacania kopalin często to właśnie odpad dominuje, a koncentrat to jedynie niewielki, ale wartościowy ułamek. Przy założeniu, że mamy 30 mln Mg/rok nadawy i tylko 1,5 mln Mg/rok koncentratu, łatwo przeliczyć, że aż 28,5 mln Mg/rok to odpad. Błędne odpowiedzi wynikają z typowego przeoczenia lub niepoprawnych założeń co do proporcji produktów – czasem ktoś odwraca stosunek albo myli koncentrat z odpadem. Zdarzają się też przypadki, gdy ktoś próbuje wprost podzielić koncentrat przez nadawę lub skupia się na ilościach bez rozpatrzenia procentów, co prowadzi do znacznie zaniżonych wyników, jak 28,5% czy 31,5%. Nawet odpowiedzi sugerujące ponad 90%, ale niecałe 95% (jak 90,5%) mogą brać się z niedoszacowania albo z nieuwzględnienia wszystkich składników bilansu. W branży przyjmuje się zawsze wykonywanie prostego bilansu masowego i sprawdzanie, czy suma koncentratu i odpadu daje 100% nadawy. To podstawa zarówno teoretyczna, jak i praktyczna w planowaniu procesów, zwłaszcza gdy rozchodzi się o gospodarkę odpadami i projektowanie technologii. Moim zdaniem, regularne ćwiczenie takich zadań to klucz do skutecznego działania w przeróbce kopalin – bo pomyłka tutaj może mieć konsekwencje nie tylko biznesowe, ale i środowiskowe.