Kwalifikacja: GIW.11 - Organizacja procesu przeróbki kopalin stałych

Wiele osób sądzi, że do wybuchu pyłu węglowego potrzeba bardzo wysokiego stężenia, nawet ponad 1000 g/m³, bo właśnie tak wyobrażają sobie realne zagrożenie – że pyłu musi być dosłownie pełno w powietrzu. To jest jednak mylące podejście. W rzeczywistości już przy poziomie 300 g/m³, co nie robi wrażenia na pierwszy rzut oka, mamy pełnoprawne, potwierdzone badaniami i normami zagrożenie wybuchem. Zawartości rzędu 10 czy 40 g/m³ są zbyt niskie – nawet jeśli taki pył wisi w powietrzu, to nie wystarczy do rozprzestrzenienia płomienia w dużej objętości, bo ilość dostępnego materiału palnego jest za mała. Z drugiej strony pojawia się błąd myślenia, że im więcej tym gorzej, i dlatego ktoś może wskazać 1200 g/m³. W praktyce jednak przy tak wysokim stężeniu pył tworzy gęstą chmurę, która częściowo utrudnia dostęp tlenu, przez co reakcja nie jest już tak szybka i gwałtowna – można powiedzieć, że za dużo pyłu bywa wręcz czynnikiem obniżającym dynamikę wybuchu. Moim zdaniem zbyt częste jest uproszczone podejście: „więcej pyłu = większe zagrożenie”, podczas gdy kluczowa jest znajomość konkretnej dolnej granicy wybuchowości. W codziennej pracy w zakładzie górniczym czy podczas rozładunku węgla tak naprawdę nikt nie widzi „gołym okiem” przekroczenia 300 g/m³, a to właśnie ta ilość jest wpisana w normy i instrukcje bezpieczeństwa. Dlatego nie powinno się lekceważyć nawet pozornie niewielkiego zapylenia, tylko działać zgodnie z procedurami i monitorować poziom pyłu profesjonalnym sprzętem. To wszystko pokazuje, że znajomość dokładnej wartości progowej nie jest tylko akademicką ciekawostką, ale bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo ludzi i infrastruktury.