Prawidłowa odpowiedź wynika bezpośrednio z analizy procentowej masowej przedstawionej na diagramie. Jeśli masa całkowita nadawy wynosi 120 Mg, zgodnie z proporcjami z wykresu, koncentrat stanowi 10% tej masy, półprodukt 30%, a odpad aż 60%. Przeliczając na konkretne masy: koncentrat to 12 Mg (10% z 120 Mg), półprodukt – 36 Mg (30% z 120 Mg), odpad – 72 Mg (60% z 120 Mg). To są podstawowe, ale bardzo ważne obliczenia w codziennej pracy technologów przeróbki kopalin. W praktyce przy nadzorze procesów technologicznych takie wyliczenia pozwalają szybko ocenić skuteczność pracy urządzeń czy stopień rozdziału frakcji. Moim zdaniem, znajomość proporcji masowych i umiejętność ich przeliczania jest jednym z filarów pracy w zakładzie przeróbczym – pozwala nie tylko kontrolować jakość produktu końcowego, ale też optymalizować zużycie energii i odczynników. Spotkałem się w pracy z sytuacją, kiedy przez źle policzone wychody masowe przeprowadzono błędne nastawy maszyn, co finalnie wpłynęło negatywnie na wydajność całego procesu. Dlatego tak ważne jest stosowanie się do standardów branżowych, według których każda decyzja technologiczna powinna być podejmowana na podstawie rzetelnych danych i poprawnych obliczeń. Warto pamiętać, że prawidłowe określenie wychodów masowych przekłada się na realne oszczędności i minimalizację strat w zakładzie.
Wiele osób myli się przy tego typu zadaniu, bo łatwo o pomyłkę przy przeliczaniu procentów na masy bezpośrednio z diagramu. Klasycznym błędem jest nieuwzględnienie, że procenty na diagramie zawsze odnoszą się do całkowitej masy nadawy, a nie do jej poszczególnych składników czy już przetworzonych frakcji. Często spotykam się z sytuacją, gdzie ktoś odruchowo podstawia liczby lub szacuje „na oko”, zamiast przeprowadzić proste, ale pewne wyliczenie: 10% z 120 Mg daje 12 Mg dla koncentratu, 30% to 36 Mg półproduktu, a 60% to aż 72 Mg odpadu. Niestety niektórzy błędnie rozkładają masy, np. wpisując 10 Mg zamiast 12 Mg, bo tak sugeruje im intuicja – a tu trzeba bezwzględnie trzymać się procentów z diagramu. Zdarza się też, że myli się proporcje półproduktu i odpadu, zwłaszcza gdy ktoś próbuje zgadywać na podstawie samych wartości liczbowych, a nie analizuje diagramu. W branży jest to dość poważny błąd, bo prowadzi do nietrafionych wniosków na temat efektywności procesu przeróbki. Moim zdaniem, kluczowe jest opanowanie tej mechaniki przeliczania, bo to fundament do oceny wydajności, planowania produkcji i nawet interpretowania wyników analiz laboratoryjnych. W przypadku przeróbki kopalin każda pomyłka w wychodach masowych może prowadzić do strat materiałowych lub przekroczenia limitów środowiskowych, co już się zdarzało w niejednym zakładzie. Dlatego zawsze warto podejść do tematu z dużą dokładnością i nie polegać wyłącznie na przeczuciach.