Galena to naprawdę jeden z tych minerałów, na których trudno się pomylić, jeśli chodzi o gęstość. Jej wzór chemiczny to PbS, czyli siarczek ołowiu. Ołów jako pierwiastek ma bardzo wysoką gęstość, a galena praktycznie jest jego głównym minerałem występującym w skorupie ziemskiej. Typowa gęstość galeny to około 7,4–7,6 g/cm³. Dla porównania, kwarc (SiO₂) to tylko około 2,65 g/cm³, grafit czy halit mają jeszcze niższe wartości. W praktyce gęstość galeny jest jednym z kluczowych parametrów wykorzystywanych w procesach przeróbczych, zwłaszcza podczas wzbogacania surowców metodą ciężkościową. Separatory grawitacyjne, takie jak stoły koncentracyjne czy osadzarki, wykorzystują właśnie różnice w gęstości minerałów do oddzielenia galeny od lżejszych składników skały płonnej. W codziennej pracy w zakładzie przeróbczym rozpoznanie galeny po dużej gęstości jest podstawą – często wystarczy zwykła próba „w ręku” i już wiadomo, z czym mamy do czynienia. Moim zdaniem, znajomość takich właściwości fizycznych to fundament rzetelnej analizy mineralogicznej i efektywnego prowadzenia procesów technologicznych. W branży obowiązuje zasada, że im lepiej znamy właściwości surowca, tym łatwiej optymalizować parametry procesów przeróbczych i minimalizować straty.
Wybór kwarcu, grafitu lub halitu jako minerału o najwyższej gęstości często wynika z mylnego utożsamiania popularności występowania lub właściwości użytkowych z parametrami fizycznymi. Kwarc jest jednym z najpowszechniejszych minerałów na Ziemi i ma szerokie zastosowanie w przemyśle, choćby w produkcji szkła czy elektroniki, ale jego gęstość (około 2,65 g/cm³) jest wyraźnie niższa od galeny. Grafit, znany choćby z produkcji elektrod czy ołówków, to odmiana węgla o jeszcze niższej gęstości (nawet poniżej 2,3 g/cm³), a do tego ma strukturę warstwową, co sprawia, że jest lekki i miękki. Halit, czyli sól kamienna (NaCl), występuje powszechnie w złożach solnych i używana jest głównie w przemyśle spożywczym oraz chemicznym, jednak jego gęstość (około 2,16 g/cm³) także nie może się równać z galeną. Często przy rozwiązywaniu tego typu pytań pojawia się błąd polegający na kojarzeniu minerałów o dużych kryształach czy twardości z wysoką gęstością, tymczasem decydująca jest zawartość pierwiastków ciężkich w składzie chemicznym. Galena zawiera ołów, który jest jednym z najcięższych pierwiastków spotykanych w minerałach. W procesach przeróbczych, zwłaszcza podczas wzbogacania metodą ciężkościową, ta właściwość jest kluczowa – pozwala na efektywne oddzielanie galeny od skał płonnych. Z mojego doświadczenia wynika, że precyzyjna identyfikacja minerałów pod względem gęstości ułatwia nie tylko dobór technologii, ale i optymalizację całego procesu produkcyjnego. Warto więc pamiętać, że to nie popularność czy twardość minerału decyduje o jego gęstości, tylko jego skład chemiczny i zawartość ciężkich pierwiastków.