Minimalna zawartość kwarcu w piaskach szklarskich na poziomie 95% wynika przede wszystkim z bardzo wysokich wymagań jakościowych, jakie stawiane są materiałom wykorzystywanym w produkcji szkła. Piaski szklarskie, jak sama nazwa wskazuje, stanowią główny surowiec do wytwarzania szkła i dlatego muszą cechować się niemal chemiczną czystością. Nawet niewielka ilość domieszek, np. tlenków żelaza, glinu czy innych minerałów, może negatywnie wpłynąć na barwę, przezroczystość i właściwości mechaniczne gotowego szkła. Z mojego doświadczenia wynika, że praktycznie wszystkie renomowane huty szkła czy zakłady przemysłu szklarskiego akceptują wyłącznie piaski o tak wysokiej zawartości SiO2. Zawartość kwarcu rzędu 95% i więcej potwierdzana jest nie tylko regularnymi analizami laboratoryjnymi, ale i przez międzynarodowe normy, np. PN-EN 12904 czy ASTM C778. W praktyce, jeśli piasek ma mniej niż 95% kwarcu, trafia raczej do innych zastosowań, np. budownictwa albo produkcji ceramiki, a nie do szklarstwa. Co ciekawe, często zapomina się, że nawet w ramach jednego złoża, ta zawartość może się wahać, dlatego kontrola jakości jest ciągła. Moim zdaniem to bardzo dobry przykład, gdzie czystość surowca idzie w parze z wartością rynkową - im czystszy kwarc, tym wyższa cena i bardziej specjalistyczne zastosowania.
Wybór odpowiedzi wskazujących na niższą minimalną zawartość kwarcu w piaskach szklarskich to często efekt mylnego przekonania, że przy produkcji szkła można stosować surowce o gorszych parametrach, podobnych np. do piasków budowlanych czy formierskich. Tymczasem w praktyce przemysłu szklarskiego wymagania są o wiele bardziej rygorystyczne. Piaski szklarskie muszą charakteryzować się bardzo dużą czystością, ponieważ obecność nawet śladowych ilości domieszek metalicznych, tlenków czy nawet minerałów ilastych może powodować zanieczyszczenia, niepożądane zabarwienia lub osłabienie właściwości szkła. Zawartość kwarcu na poziomie 25%, 55% lub 75% zdarza się w wielu surowcach przemysłowych, ale nie nadaje się do produkcji szkła wysokiej jakości. W dodatku, standardy branżowe i normy, jak PN-EN 12904 czy normy ASTM, precyzyjnie określają te wymagania. Z mojego punktu widzenia, wielu uczniów czy praktykantów myli piaski szklarskie z innymi typami piasków, przez co nie docenia tej różnicy jakościowej. Typowym błędem jest też założenie, że „im mniej domieszek, tym lepiej”, ale nie każdy zdaje sobie sprawę, jak bardzo drastyczna jest ta granica czystości. W rzeczywistości piasek szklarski z zawartością kwarcu poniżej 95% jest praktycznie wykluczony z procesu produkcji szkła, a stosowany najwyżej do mniej wymagających produkcji. To pokazuje, jak ważne jest rozróżnianie kategorii piasków i rozumienie, dlaczego właśnie ten poziom czystości jest kluczowy dla jakości wyrobu końcowego. Polecam zapamiętać tę wartość, bo jest to jeden z fundamentalnych parametrów rozpoznawczych piasków szklarskich.