Kwalifikacja: GIW.11 - Organizacja procesu przeróbki kopalin stałych

Z mojego punktu widzenia, wiele osób myli podstawowe mechanizmy rozdrabniania skał, co jednak wcale nie dziwi – obrazy często wyglądają podobnie, ale znaczenie mają szczegóły. Na rysunku 1 przedstawiono ścieranie, czyli proces, w którym skała jest rozdrabniana poprzez tarcie pomiędzy dwiema powierzchniami poruszającymi się względem siebie. Takie rozwiązanie stosuje się na przykład w młynach kulowych, gdzie kluczowe jest uzyskanie bardzo drobnej frakcji materiału. Rysunek 3 ilustruje rozdrabnianie przez rozłupywanie, gdzie nacisk wywierany jest punktowo – to bardziej przypomina działanie klina lub dłuta i prowadzi do powstawania długich, niekontrolowanych pęknięć. Stosunkowo rzadko używa się tej metody w przemyśle, bo nie pozwala ona na uzyskanie równomiernych ziarn, a same urządzenia mają ograniczoną wydajność. Rysunek 4 natomiast pokazuje zgniatanie, czyli proces, w którym skała ściskana jest równomiernie pomiędzy dwiema powierzchniami. To raczej metoda spotykana przy wstępnym kruszeniu, ale nie jest klasycznie utożsamiana z łamaniem, bo rozdrobnienie następuje pod wpływem czystego ścisku, a nie kontrolowanego pęknięcia. W praktyce typowym błędem jest wrzucanie wszystkich tych zjawisk do „jednego worka”, choć mają różne efekty i zastosowania – na przykład ścieranie daje pył, zgniatanie gruby kruszec, a łamanie (to, o które chodziło w pytaniu!) zapewnia najbardziej pożądany rozkład ziarn. Warto zapamiętać, że właściwy dobór metody rozdrabniania zależy nie tylko od rodzaju skały, ale też od dalszego przeznaczenia produktu – nieumiejętne rozróżnienie tych procesów prowadzi do niepotrzebnych strat energii, nadmiernego zużycia urządzeń i problemów z dalszą przeróbką minerałów.