Na rysunku rzeczywiście znajduje się moździerz agatowy, który jest jednym z najczęściej wykorzystywanych narzędzi laboratoryjnych do ręcznego rozdrabniania i homogenizacji próbek, zwłaszcza w analizie mineralogicznej i chemicznej. Moździerz wykonany z agatu jest bardzo ceniony z powodu swojej wyjątkowej twardości i odporności chemicznej, dzięki czemu nie wprowadza zanieczyszczeń do próbki, nawet przy długotrwałym ucieraniu. W praktyce laboratoriów geologicznych czy przeróbczych często sięga się właśnie po moździerze agatowe, gdy zależy nam na precyzyjnym rozdrobnieniu niewielkiej ilości próbki np. do analizy XRF. Z mojego doświadczenia praca z takim narzędziem uczy cierpliwości i dokładności, bo czasami potrzeba kilku podejść, żeby uzyskać wymaganą granulację. Dobrą praktyką jest regularne czyszczenie moździerza po każdym użyciu i unikanie ucierania bardzo twardych materiałów, które mogą go uszkodzić, choć przy agacie to zdarza się rzadko. Moim zdaniem, warto zapamiętać, że agatowy moździerz to taki 'must have' w każdym szanującym się laboratorium przeróbczym czy chemicznym, bo daje gwarancję powtarzalności i czystości przygotowywanych próbek.
Błędne przypisanie przedstawionego przedmiotu do homogenizatora ręcznego, uśredniacza klapowego czy lejka Büchnera wynika najczęściej z pobieżnego skojarzenia kształtu lub zastosowania. Homogenizator ręczny ze względu na swoją konstrukcję opiera się na mechanicznej pracy ostrzy lub wirników i bywa wykorzystywany do rozdrabniania oraz mieszania cieczy lub zawiesin, ale zupełnie nie przypomina konstrukcji moździerza. Uśredniacz klapowy to już zupełnie inne urządzenie – stosuje się go do równomiernego mieszania i uśredniania próbek sypkich, co przy przeróbce kopalin ma znaczenie przy pobieraniu reprezentatywnych próbek, jednak jego budowa to system klap i komór, a nie naczynie ze stęporem. Lejek Büchnera natomiast jest specjalistycznym sprzętem do filtracji próżniowej, gdzie wykorzystywana jest porcelana lub tworzywo sztuczne z płaskim, perforowanym dnem, kompletnie inna funkcja i konstrukcja niż w przypadku moździerza. Typowym błędem jest utożsamianie wszystkich narzędzi do pracy z próbkami z jednym rodzajem urządzenia – tymczasem każde z wymienionych ma zupełnie inne zastosowanie, wynikające z procesu technologicznego. W praktyce laboratoryjnej i przemysłowej bardzo ważna jest prawidłowa identyfikacja sprzętu, bo od tego zależy dokładność przygotowania próbek do dalszej analizy lub procesu. Moździerz agatowy, jak ten ze zdjęcia, jest przeznaczony właśnie do precyzyjnego rozdrabniania niewielkich ilości materiału, co jest kluczowe np. przy badaniach składu mineralnego. Z mojego punktu widzenia mylenie tych urządzeń wynika często z pośpiechu lub braku praktycznej styczności z laboratoriami przeróbczymi.
