Kwalifikacja: GIW.11 - Organizacja procesu przeróbki kopalin stałych

Wiele osób intuicyjnie zakłada, że jeśli mieszanina metanu i tlenu jest w ogóle obecna, to zawsze istnieje ryzyko wybuchu, ale to duże uproszczenie. Obszary wykresu, które nie należą do typowego stożka wybuchowości, wskazują właśnie na brak możliwości zapłonu z powodu zbyt dużego udziału jednego ze składników. To nie jest tak, że nadmiar tlenu automatycznie powoduje wybuchowość – wręcz przeciwnie, jeśli metanu jest za mało w stosunku do ilości tlenu, taka mieszanina nie zapali się. To samo dotyczy sytuacji odwrotnej: przy nadmiarze metanu tlen staje się czynnikiem ograniczającym. Częsty błąd myślowy polega na niedocenianiu faktu, że proces wybuchu to reakcja stechiometryczna i tylko określone stosunki składników dają właściwy efekt energetyczny. Wielu uczniów myli górną i dolną granicę wybuchowości, traktując cały obszar obecności gazu jako zagrożenie. To prowadzi do niepotrzebnych obaw w praktyce i złego projektowania systemów zabezpieczeń. Standardy branżowe jasno określają limity wybuchowości dla różnych gazów (np. PN-EN 60079). W praktyce, np. w kopalniach, jeśli detektory wskazują przekroczenie górnej granicy wybuchowości, nie oznacza to już zagrożenia wybuchem – to inne zagrożenia wysuwają się na pierwszy plan, jak choćby ryzyko uduszenia pracowników czy konieczność natychmiastowej wentylacji. Świadome odczytywanie takich wykresów jest kluczowe dla bezpieczeństwa zakładów przemysłowych.