Spieniacz to właśnie ten odczynnik, który bezpośrednio wpływa na właściwości piany flotacyjnej. W praktyce, gdy prowadzimy proces flotacji, chcemy, żeby piana była stabilna, miała drobne, jednorodne pęcherzyki i nie rozpadała się zbyt szybko. Spieniacze, takie jak alkohole wyższe czy etery poliglikolowe, są specjalnie dobierane, żeby modyfikować napięcie powierzchniowe cieczy i powodować tworzenie się piany o odpowiedniej strukturze. Dzięki temu cząstki mineralne, które połączyły się z kolektorem, mają szansę wynosić się na powierzchnię i nie tonąć z powrotem. Z mojego doświadczenia wynika, że dobór odpowiedniego spieniacza to często klucz do efektywnej flotacji, szczególnie przy trudnych rudach. Często widziałem w zakładach, że niewielka zmiana dawki spieniacza potrafiła poprawić odbiór koncentratu. Co ciekawe, w dobrych praktykach przemysłowych operatorzy regularnie monitorują charakter piany i na tej podstawie dostosowują dozowanie spieniacza. To pokazuje, jak duże znaczenie ma ta grupa odczynników. Bez dobrze dobranego i podawanego spieniacza cała piana byłaby niestabilna, a wydobycie uległoby pogorszeniu, co od razu widać na wskaźnikach procesu.
W procesie flotacji spotykamy kilka rodzajów odczynników, z których każdy spełnia zupełnie inną funkcję. Łatwo się pomylić, szczególnie jeśli nie pracowało się przy instalacji flotacyjnej. Kolektor (często zwany też zbieraczem) to substancja, która zwiększa hydrofobowość określonych minerałów, umożliwiając im przyleganie do pęcherzyków powietrza; nie wpływa on jednak na stabilność ani strukturę piany jako takiej. Depresor natomiast stosuje się, gdy trzeba ograniczyć flotację niepożądanych składników – obniża ich hydrofobowość, ale nie poprawia właściwości piany, a wręcz często działa w kierunku jej tłumienia. Powtarzając, kolektory lub zbieracze odpowiadają za selektywność procesu, depresory za tłumienie określonych minerałów, natomiast wyłącznie spieniacze mają za zadanie modyfikować strukturę, trwałość i objętość piany. To częsty błąd, że ktoś kojarzy nazwę „zbieracz” z unoszeniem cząstek na powierzchni, myśląc, że chodzi też o pianę – w rzeczywistości nie wpływa on na jej właściwości jako takiej. Poprawienie parametrów piany bez spieniacza jest praktycznie niemożliwe, co potwierdzają standardy branżowe i procedury stosowane w każdym nowoczesnym zakładzie przeróbczym. Rozróżnienie funkcji tych odczynników jest kluczowe dla zrozumienia, jak skutecznie prowadzić proces flotacji.