Prawidłowo – sumaryczna zawartość klasy ziarnowej 5–120 mm wynosi 35%. Wynika to z prostego sumowania zawartości procentowych odpowiednich klas ziarnowych z tabeli: 75 kg (80–120 mm) to 15%, 20 kg (50–80 mm) to 4%, 55 kg (20–50 mm) to 11% i 25 kg (5–20 mm) to 5%. Razem: 15% + 4% + 11% + 5% = 35%. To dość typowe podejście, gdy trzeba szybko wyznaczyć udział wybranego zakresu frakcji w nadawie kierowanej do rozdrabniania. Taka wiedza przydaje się nie tylko „na papierze”, ale przede wszystkim w praktyce – odpowiednie określenie udziałów pozwala operatorowi lub technologowi przewidzieć, jak efektywnie będzie przebiegał proces rozdrabniania oraz czy maszyna nie zostanie przeciążona zbyt dużą ilością drobnych lub zbyt grubych ziaren. W branży przeróbki kopalin często robi się podobne wyliczenia, np. przy doborze przesiewaczy albo ocenie sprawności młynów i kruszarek – chodzi o to, by prawidłowo określić, z jakim materiałem pracują urządzenia. Warto też pamiętać, że podawanie zawartości procentowej dla wybranej klasy ziarnowej to jeden z podstawowych elementów analizy sitowej, szeroko stosowanej zarówno w laboratoriach, jak i na produkcji. Moim zdaniem, dokładne rozumienie tej metodyki jest niezbędne dla każdego, kto chce rzetelnie prowadzić rozdrabnianie czy kontrolować jakość przeróbki kopalin.
W przypadku tego zadania bardzo łatwo się pomylić, bo trzeba zwrócić uwagę, które klasy ziarnowe naprawdę wchodzą w zakres 5–120 mm – nie tylko te bezpośrednio nazwane „5–120 mm”, ale wszystkie, które w tym przedziale się mieszczą. Często spotykam się z sytuacją, że ktoś bierze pod uwagę tylko jedną frakcję (np. 15%) i myśli, że to całość – ale to nie tak działa. Niektórzy mogą też popełnić błąd z sumowaniem: na przykład dodać jedynie 5% i 11%, bo wydaje się, że to te najbliższe rozdrobnieniu klasy, albo wręcz próbować odjąć którąś z wartości, sugerując się „średnią” albo wagą masy, nie procentem. Takie podejście wynika najczęściej z niepełnego zrozumienia analizy sitowej lub zamieszania z czytaniem tabeli. W praktyce przemysłowej (i w laboratoriach) zawsze bazujemy na sumie procentów klas ziarnowych, których zakresy mieszczą się w podanym przedziale – tu: 80–120 mm (15%), 50–80 mm (4%), 20–50 mm (11%) i 5–20 mm (5%). Sumowanie tych wartości daje właśnie 35%. Taki błąd, jak wybór 15%, 20% czy nawet 59%, rzadko wynika z braku wiedzy, częściej z pośpiechu albo nieuwagi przy czytaniu tabeli lub złym zrozumieniu przedziałów. Moim zdaniem, zrozumienie tej technicznej podstawy to absolutna podstawa do dalszej nauki o rozdrabnianiu, przesiewaniu czy nawet projektowaniu ciągów technologicznych w zakładach przeróbczych. Kto dobrze rozumie, jak sumuje się zawartości klas ziarnowych, ten poradzi sobie z większością praktycznych problemów związanych z analizą granulometryczną.