Na podstawie informacji zawartych w tabeli określ, w której fazie rozwojowej lucerny należy ją zebrać, aby zielonka zawierała dużo białka i witamin oraz charakteryzowała się wysoką strawnością przy możliwie wysokim plonie?
| Wartość pokarmowa lucerny w zależności od fazy rozwojowej rośliny | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Faza rozwojowa roślin | Plon zielonej masy | Zawartość białka ogólnego | Plon białka ogólnego | Strawność masy organicznej | Zawartość witamin |
| Przed pąkowaniem | mały | duża | średni | wysoka | duża |
| Pąkowanie | średni | duża | duży | wysoka | duża |
| Początek kwitnienia | duży | średnia | duży | średnia | średnia |
| Kwitnienie | bardzo duży | mała | średni | niska | mała |
| Koniec kwitnienia | od 5,6 | bardzo mała | mały | bardzo niska | bardzo mała |
A. Kwitnienia.
B. Pąkowania.
C. Na końcu kwitnienia.
D. Na początku kwitnienia.
Faza pąkowania to zdecydowanie najlepszy moment na zbiór lucerny, jeżeli zależy nam na wysokiej zawartości białka, dużej ilości witamin oraz dobrej strawności zielonki przy jednocześnie sporym plonie. W praktyce rolniczej ten termin jest złotym środkiem – pozwala uzyskać paszę o naprawdę wysokiej wartości pokarmowej, co widać choćby po parametrach w tabeli: białka jest wciąż dużo, strawność masy organicznej jest wysoka, no i witamin też nie brakuje. Plon białka ogólnego w tej fazie także wypada bardzo dobrze, a to jest ważne, bo finalnie zależy nam nie tylko na samej masie, ale na jakości tej masy. Zbieranie lucerny w fazie pąkowania to standard polecany przez większość doradców rolniczych czy specjalistów od żywienia zwierząt – zresztą, sam wielokrotnie widziałem, że pasza uzyskana wtedy jest wyraźnie lepiej pobierana przez krowy mleczne i daje wyższą produkcję mleka. Zbyt wczesny zbiór (przed pąkowaniem) – plon niski, zbyt późny (kwitnienie lub dalej) – białko i witaminy lecą w dół, a strawność spada dramatycznie. Pąkowanie to taki kompromis między ilością a jakością, który w praktyce po prostu się sprawdza.
Bardzo często przy wyborze terminu zbioru lucerny popełnia się błąd, kierując się wyłącznie jednym parametrem – zwykle masą zielonki. To jednak prowadzi do mylnych wniosków. Wybierając fazę końca kwitnienia lub pełnego kwitnienia, można rzeczywiście uzyskać najwyższy plon masy zielonej, ale niestety idzie to w parze z wyraźnym spadkiem zawartości białka ogólnego oraz witamin. Strawność też wyraźnie spada – im bardziej roślina dojrzała, tym więcej włókna, a mniej wartościowych składników, które są najlepiej przyswajane przez zwierzęta. To częsty błąd: skupienie się tylko na „tonach z hektara”, zamiast na faktycznej wartości pokarmowej paszy. Z kolei początek kwitnienia daje lepszy kompromis, bo plon białka jest jeszcze wysoki, ale już białka ogólnego i witamin jest wyraźnie mniej niż w fazie pąkowania, no i strawność nie jest już tak imponująca. Zbieranie lucerny przed pąkowaniem daje paszę o znakomitej jakości, ale plon jest bardzo niski i w praktyce to się nie kalkuluje – nie wyżywi się w ten sposób dużego stada. Moim zdaniem, najlepsze efekty – i tak pokazuje większość praktyków oraz opracowań branżowych – osiąga się właśnie przy zbiorze w fazie pąkowania. To wtedy uzyskujemy bardzo dobrą jakość paszy i jednocześnie solidny plon, co przekłada się na zdrowie i produkcyjność zwierząt. Nadmierna koncentracja na jednym wskaźniku, np. tylko na plonie lub tylko na białku, prowadzi do błędnych decyzji żywieniowych i strat ekonomicznych.