Pojawienie się wczesną wiosną czerwiu trutowego w rodzinie pszczelej jest pierwszym przejawem
A. pojawienia się trutówek.
B. gotowości robotnic do wypacania wosku.
C. nastroju rojowego.
D. dojrzałości biologicznej rodziny.
Pojawienie się czerwiu trutowego we wczesnej wiośnie to naprawdę bardzo ważny sygnał dla każdego pszczelarza. W praktyce mówi nam to, że rodzina pszczela osiągnęła już stadium dojrzałości biologicznej. To nie jest przypadek – matka zaczyna czerwić trutnie tylko wtedy, gdy kolonia jest wystarczająco silna i dobrze przezimowana. Chodzi o to, że produkcja trutni to dla rodziny wydatek energetyczny, na który nie mogą sobie pozwolić słabe lub osłabione pszczoły. W branży typowe jest, że dojrzała rodzina przygotowuje się w ten sposób do sezonu – pojawienie się trutni to początek przygotowań do rójki, ale jeszcze nie sam jej moment. Z praktycznego punktu widzenia, jak widzisz w ulu taki czerw, możesz uznać, że twoja rodzina jest gotowa do rozwoju i wchodzi w intensywny okres wzrostu. Często doświadczony pszczelarz uważa to za sygnał do podjęcia działań, np. zwiększenia miejsca w ulu czy planowania zabiegów przeciwrójkowych. Z moich obserwacji wynika, że brak czerwiu trutowego w tym okresie wskazuje na jakieś problemy – niewłaściwe warunki, osłabioną matkę czy niedobory pokarmu. W literaturze fachowej i kursach pszczelarskich ten etap uznaje się za wyraźne potwierdzenie, że rodzina jest już w pełni aktywna biologicznie. Dobrze to wiedzieć i mieć na uwadze przy codziennej pracy z pszczołami.
Wiele osób mylnie zakłada, że pojawienie się czerwiu trutowego to pierwszy znak nastroju rojowego. W rzeczywistości jednak nastrój rojowy to proces złożony, często związany z nadmiarem pszczół, niedoborem miejsca w ulu lub silnym instynktem rozrodczym. Sam fakt istnienia czerwiu trutowego nie oznacza jeszcze, że rodzina szykuje się do podziału – to raczej etap wcześniejszy, kiedy pszczoły powoli przygotowują się do potencjalnych zmian, ale nie są jeszcze w nastroju rojowym. Niektórzy mogą też myśleć, że to objaw pojawienia się trutówek, czyli robotnic składających niezapłodnione jaja. Jednak trutówki pojawiają się zwykle wtedy, gdy w rodzinie brakuje matki lub jej czerwienie jest niewłaściwe – wtedy widzimy dużo czerwiu trutowego w nieuporządkowany sposób i często w wielu komórkach. Natomiast w zdrowej rodzinie, we wczesną wiosnę, matka zaczyna czerwić trutnie w dobrze wybranych miejscach. Jeszcze innym pomysłem jest wiązanie czerwiu trutowego z gotowością robotnic do wypacania wosku. Oczywiście, aktywność pszczół wiosną rośnie, ale produkcja wosku to głównie reakcja na potrzebę budowy nowych plastrów – nie tyle na obecność trutni, ile na ogólny rozwój rodziny i warunki w ulu. Te mylne skojarzenia biorą się zwykle z pobieżnej obserwacji lub braku doświadczenia. Warto dokładnie analizować, w jakich okolicznościach pojawia się czerw trutowy i jakie faktycznie procesy biologiczne on odzwierciedla. Z perspektywy pszczelarza to przede wszystkim wiarygodny sygnał dojrzałości biologicznej – a nie od razu początek innych, bardziej złożonych zjawisk społecznych w ulu.