Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz wynagrodzenie brutto pracownika produkcji za luty 2026 r., zatrudnionego w systemie akordu progresywnego.
| Stawka wynagrodzenia za wykonanie wyrobu w granicach normy | 7,50 zł/szt. |
| Stawka wynagrodzenia za wykonanie wyrobu po przekroczeniu normy | 9,00 zł/szt. |
| Liczba przepracowanych przez pracownika godzin zgodnie z normą czasu pracy w lutym | 160 godz. |
| Obowiązująca norma pracy | 4 szt./godz. |
| Liczba wyrobów wykonanych przez pracownika w lutym zgodnie z normą jakościową | 700 szt. |
A. 6 300,00 zł
B. 1 440,00 zł
C. 5 250,00 zł
D. 5 340,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2016 (arkusz A.65-X-16.05): Stawki akordowe podniesione powyżej obecnej płacy minimalnej, okres przesunięty na luty 2026 r.
W tym zadaniu kluczowe jest rozróżnienie części produkcji wykonanej w granicach normy oraz części ponad normę. W akordzie progresywnym pracownik dostaje podstawową stawkę za wyroby mieszczące się w ustalonej normie, a wyższą stawkę dopiero za nadwyżkę. Najpierw trzeba więc ustalić normatywną liczbę sztuk: 160 godz. × 4 szt./godz. = 640 szt. To oznacza, że za 640 sztuk należy naliczyć 7,50 zł/szt., czyli 640 × 7,50 zł = 4 800,00 zł. Pracownik wykonał 700 sztuk, więc ponad normę zrobił 700 - 640 = 60 szt. Za te 60 sztuk przysługuje stawka progresywna: 60 × 9,00 zł = 540,00 zł. Razem wynagrodzenie brutto wynosi 4 800,00 zł + 540,00 zł = 5 340,00 zł. Moim zdaniem to bardzo praktyczny przykład, bo w kadrach i płacach łatwo pomylić akord prosty z progresywnym. Dobra praktyka jest taka, żeby najpierw policzyć normę produkcyjną, potem nadwyżkę, a dopiero na końcu przypisać właściwe stawki. Takie podejście ogranicza błędy na liście płac i ułatwia kontrolę poprawności wynagrodzenia brutto.
Wynik inny niż 5 340,00 zł zwykle wynika z pomieszania zasad akordu progresywnego albo z użycia niewłaściwej podstawy obliczeń. W tym systemie nie stosuje się jednej stawki do całej produkcji bez sprawdzenia normy. Najpierw ustala się, ile sztuk pracownik powinien wykonać zgodnie z normą czasu pracy i normą wydajności. Tutaj jest to 160 godz. × 4 szt./godz., czyli 640 sztuk. Dopiero produkcja powyżej tego poziomu, czyli 60 sztuk, jest rozliczana według wyższej stawki 9,00 zł/szt. Gdy ktoś liczy 700 × 9,00 zł i otrzymuje 6 300,00 zł, traktuje całą produkcję jak nadwyżkę ponad normę, a to zawyża wynagrodzenie. Z kolei wynik 5 250,00 zł oznacza najczęściej zastosowanie stawki 7,50 zł do wszystkich 700 sztuk, czyli pominięcie premii wynikającej z przekroczenia normy. To jest podejście jak w akordzie prostym, nie progresywnym. Kwota 1 440,00 zł może wynikać z błędnego przemnożenia liczby godzin przez stawkę za sztukę, np. 160 × 9,00 zł. To błąd jednostek, bo stawka dotyczy sztuki wyrobu, a nie godziny pracy. W praktyce płacowej trzeba pilnować, czy dana stawka jest godzinowa, miesięczna czy akordowa. Z mojego doświadczenia właśnie jednostki są tu największą pułapką. Poprawne rozliczenie akordu progresywnego wymaga podziału produkcji na część normatywną i ponadnormatywną, a potem zsumowania obu składników brutto.