Pracownik wynagradzany w systemie akordu prostego, w bieżącym miesiącu przepracował godziny zgodnie z obowiązującą go normą czasu pracy i wykonał 3 300 sztuk osłonek, z czego tylko 3 200 sztuk spełniało normę jakościową. Stawka za godzinę pracy wynosi 32,00 zł, a norma wyrobu wynosi 20 sztuk osłonek na godzinę. Ile wyniesie wynagrodzenie brutto pracownika za bieżący miesiąc?
A. 3 200,00 zł
B. 5 280,00 zł
C. 8 000,00 zł
D. 5 120,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2018 (arkusz A.65-X-18.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
W akordzie prostym wynagrodzenie zależy bezpośrednio od liczby prawidłowo wykonanych sztuk, a nie od samego faktu przebywania w pracy czy od wszystkich wyprodukowanych elementów. Najpierw trzeba ustalić stawkę akordową za jedną sztukę. Skoro stawka za godzinę wynosi 32,00 zł, a norma wyrobu to 20 sztuk na godzinę, to jedna poprawna osłonka jest warta: 32,00 zł ÷ 20 szt. = 1,60 zł za sztukę. Do rozliczenia bierzemy tylko wyroby spełniające normę jakościową, czyli 3 200 sztuk, a nie całe 3 300 sztuk. Wynagrodzenie brutto wyniesie więc: 3 200 × 1,60 zł = 5 120,00 zł. Moim zdaniem to dobry przykład, bo pokazuje praktyczną zasadę z list płac: przy akordzie trzeba mieć nie tylko ilość produkcji, ale też potwierdzenie jakości, np. z raportu produkcyjnego albo kontroli jakości. W dokumentacji płacowej ważne jest, żeby dane z ewidencji czasu pracy, norm produkcyjnych i raportu wykonania były ze sobą zgodne. Kwota 5 120,00 zł to wynagrodzenie brutto, czyli przed potrąceniem składek ZUS, zaliczki na PIT i innych ewentualnych potrąceń.
W tym zadaniu najczęstszy błąd polega na tym, że miesza się akord prosty z wynagrodzeniem czasowym albo liczy się wszystkie wykonane sztuki, nawet te niespełniające norm jakościowych. Przy akordzie prostym podstawą naliczenia jest liczba poprawnych, przyjętych wyrobów pomnożona przez stawkę za jedną sztukę. Stawki za sztukę nie podano wprost, więc trzeba ją wyprowadzić z danych: 32,00 zł za godzinę oraz norma 20 sztuk na godzinę dają 1,60 zł za jedną osłonkę. Dopiero potem mnożymy tę stawkę przez liczbę sztuk zgodnych z normą jakościową, czyli przez 3 200. Wynik to 5 120,00 zł brutto. Kwota 5 280,00 zł wynikałaby z policzenia 3 300 sztuk, czyli również tych wadliwych lub nieprzyjętych jakościowo. W praktyce kadrowo-płacowej byłoby to niepoprawne, bo raport produkcji powinien rozróżniać produkcję ogółem i produkcję zaliczoną do wypłaty. Kwota 3 200,00 zł sugeruje uproszczenie, jakby za jedną sztukę płacono 1,00 zł, ale taka stawka nie wynika z treści zadania. Z kolei 8 000,00 zł wygląda na wynik zastosowania przypadkowego przeliczenia albo pomylenia normy wyrobu z inną podstawą naliczania. Z mojego doświadczenia takie pomyłki biorą się z pośpiechu: ktoś widzi dużo liczb i od razu mnoży, zamiast najpierw ustalić, co jest podstawą wynagrodzenia. Dobra praktyka jest prosta: ustal stawkę jednostkową, sprawdź liczbę sztuk zaliczonych jakościowo, a dopiero na końcu oblicz brutto do listy płac.