Pracownik zatrudniony w systemie akordowym, w bieżącym miesiącu przepracował obowiązujące go normy czasu pracy i wykonał 810 sztuk elementów, z czego tylko 800 sztuk spełniało normę jakościową. Norma wyrobu wynosi 5 elementów na godzinę, a stawka godzinowa pracownika wynosi 30,00 zł. Ile wyniesie wynagrodzenie brutto pracownika za bieżący miesiąc?
A. 4 050,00 zł
B. 4 800,00 zł
C. 4 860,00 zł
D. 4 000,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2022 (arkusz A.65-SG-22.06).
W tym zadaniu kluczowe jest ustalenie stawki akordowej za jedną sztukę wykonaną zgodnie z normą jakościową. Norma wyrobu wynosi 5 elementów na godzinę, a stawka godzinowa to 30,00 zł. Oznacza to, że za 5 poprawnych elementów pracownik powinien otrzymać 30,00 zł, więc stawka za 1 element wynosi: 30,00 zł ÷ 5 = 6,00 zł. Do wynagrodzenia akordowego przyjmuje się tylko elementy spełniające normę jakościową, czyli 800 sztuk, a nie wszystkie 810 wykonanych. Wynagrodzenie brutto wyniesie więc: 800 × 6,00 zł = 4 800,00 zł. Moim zdaniem to jest bardzo praktyczny przykład, bo w płacach często trzeba uważać, czy liczymy samą ilość produkcji, czy tylko produkcję przyjętą jakościowo. Dobra praktyka kadrowo-płacowa wymaga, żeby zasady akordu, normy wydajności i kryteria jakości były jasno określone w regulaminie wynagradzania, umowie albo innych dokumentach zakładowych. Wtedy lista płac jest policzona rzetelnie i da się ją obronić przy kontroli albo reklamacji pracownika.
Najczęstszy błąd w tym zadaniu polega na tym, że ktoś bierze do obliczeń wszystkie 810 wykonanych sztuk. Wtedy wychodzi 810 × 6,00 zł = 4 860,00 zł, ale to podejście pomija bardzo ważny warunek: tylko 800 elementów spełniało normę jakościową. W systemie akordowym sama praca i sama liczba wyprodukowanych sztuk nie zawsze wystarczy do naliczenia pełnego wynagrodzenia. Liczy się wyrób przyjęty, zgodny z wymaganiami jakościowymi. To jest normalna zasada w produkcji i w rozliczeniach płacowych, bo pracodawca płaci za efekt nadający się do użycia lub sprzedaży, a nie za każdą próbę wykonania elementu. Inny błędny tok myślenia może prowadzić do kwoty 4 050,00 zł, czyli potraktowania stawki 5 elementów na godzinę albo liczby sztuk w sposób odwrotny lub niepełny. Czasem uczniowie próbują mnożyć 810 przez 5 albo dzielić wynagrodzenie bez ustalenia stawki jednostkowej. To miesza normę wydajności ze stawką pieniężną. Kwota 4 000,00 zł też nie wynika z danych zadania, bo sugeruje zaniżenie liczby godzin lub przyjęcie niewłaściwej stawki za sztukę. Poprawny schemat jest prosty: najpierw ustalamy cenę jednej dobrej sztuki, czyli 30,00 zł ÷ 5 = 6,00 zł, a potem mnożymy ją przez liczbę sztuk zgodnych z normą jakościową, czyli 800. Z mojego doświadczenia takie zadania najlepiej robić etapami, bo wtedy nie gubią się pojęcia: norma czasu pracy, norma wyrobu, stawka godzinowa i jakość wykonania.