Pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy otrzymuje wynagrodzenie w systemie akordowym. W maju przepracował obowiązujące go normy czasu pracy i wykonał 460 sztuk wyrobów, z czego tylko 455 sztuk spełniało normę jakościową. Stawka akordu wynosi 10,60 zł za sztukę wyrobu wykonanego zgodnie z normą jakościową, a minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4 806,00 zł. Ile wyniesie wynagrodzenie brutto pracownika za maj?
A. 4 806,00 zł
B. 4 823,00 zł
C. 4 876,00 zł
D. 4 452,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.65-X-19.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
W tym zadaniu kluczowe są dwie rzeczy: system akordowy oraz gwarancja minimalnego wynagrodzenia. Przy akordzie nie płaci się po prostu za sam czas obecności w pracy, tylko za efekt pracy, najczęściej za liczbę prawidłowo wykonanych sztuk. Tutaj stawka 10,60 zł dotyczy wyłącznie wyrobu wykonanego zgodnie z normą jakościową, więc do naliczenia wynagrodzenia bierzemy 455 sztuk, a nie 460 sztuk. Rachunek jest prosty: 455 × 10,60 zł = 4 823,00 zł. Następnie trzeba porównać wynik z minimalnym wynagrodzeniem za pracę, bo pracownik pełnoetatowy, który przepracował obowiązujące normy czasu pracy, nie powinien dostać mniej niż minimum ustawowe. Minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806,00 zł, a wyliczony akord to 4 823,00 zł, czyli jest wyższy o 17,00 zł. Nie ma więc potrzeby robić wyrównania do minimum. Moim zdaniem to bardzo praktyczny przykład z listy płac, bo pokazuje, że w akordzie zawsze warto najpierw sprawdzić jakość, potem stawkę, a na końcu porównać wynik z minimalnym wynagrodzeniem. Dobra praktyka kadrowo-płacowa jest taka, żeby w dokumentacji płacowej jasno wskazać liczbę sztuk przyjętych do rozliczenia, stawkę akordową oraz ewentualne wyrównanie, jeśli by wystąpiło.
Najczęstsza pułapka w tym zadaniu polega na pomyleniu liczby wyrobów wykonanych ogółem z liczbą wyrobów spełniających normę jakościową. W systemie akordowym wynagrodzenie zależy od efektu pracy, ale tylko takiego, który jest przyjęty do rozliczenia zgodnie z zasadami wynagradzania. Skoro stawka 10,60 zł jest określona za sztukę wyrobu wykonanego zgodnie z normą jakościową, to 5 wadliwych sztuk nie zwiększa wynagrodzenia akordowego. Przyjęcie wszystkich 460 sztuk daje 4 876,00 zł, ale to zawyża wynagrodzenie, bo obejmuje także produkty niespełniające wymagań jakościowych. Z drugiej strony samo wpisanie minimalnego wynagrodzenia 4 806,00 zł też nie jest właściwe. Minimum działa tutaj jako gwarancja dolnej granicy, a nie jako stała pensja niezależna od wyniku. Jeśli wynagrodzenie z akordu jest wyższe niż minimalne, wypłaca się kwotę wyliczoną z akordu, czyli 4 823,00 zł. Błędem jest też takie liczenie, które prowadzi do kwoty poniżej minimum, np. przez odrzucenie zbyt dużej liczby sztuk, pomylenie stawki albo nieuwzględnienie ustawowej gwarancji dla pełnego etatu. W praktyce kadrowo-płacowej trzeba iść spokojnie po kolei: ustalić sztuki jakościowe, przemnożyć je przez stawkę akordową, a potem porównać wynik z minimalnym wynagrodzeniem. Z mojego doświadczenia właśnie ten ostatni etap bywa pomijany, a potem na liście płac wychodzą kwoty, które nie bronią się ani rachunkowo, ani od strony prawa pracy.