Podatek dochodowy od osób prawnych - CIT jest podatkiem
A. majątkowym.
B. konsumpcyjnym.
C. pośrednim.
D. bezpośrednim.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2018 (arkusz A.65-X-18.01).
CIT, czyli podatek dochodowy od osób prawnych, jest podatkiem bezpośrednim, bo obciąża bezpośrednio podmiot, który osiąga dochód. W praktyce chodzi najczęściej o spółki z o.o., spółki akcyjne, fundacje, stowarzyszenia czy niektóre inne jednostki organizacyjne. Podatnik sam ustala przychody, koszty uzyskania przychodów, dochód albo stratę, a potem oblicza należny podatek według właściwej stawki, najczęściej 19% albo 9% dla małych podatników i wybranych nowych firm. To nie jest podatek doliczany klientowi na fakturze tak jak VAT, tylko rozliczany przez podatnika od jego wyniku podatkowego. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać to tak: jeżeli podatek dotyczy dochodu konkretnej osoby prawnej i ta jednostka odpowiada za jego obliczenie oraz wpłatę, to mówimy o podatku bezpośrednim. Dobra praktyka w księgowości to pilnowanie poprawnej kwalifikacji kosztów, terminowych zaliczek na CIT i rocznego zeznania CIT-8, bo błędy tu szybko wpływają na rozliczenia z urzędem skarbowym.
CIT bywa mylony z innymi rodzajami podatków, bo w firmie wszystkie daniny ostatecznie wpływają na pieniądze i wynik finansowy. Trzeba jednak patrzeć na konstrukcję podatku, a nie tylko na to, że przedsiębiorstwo coś płaci. Podatek majątkowy dotyczy posiadania lub wartości określonego majątku, na przykład nieruchomości albo środków transportowych. CIT nie jest liczony od samego faktu posiadania budynku, samochodu czy udziałów, tylko od dochodu osoby prawnej, czyli w uproszczeniu od różnicy między przychodami a kosztami podatkowymi. Podatek konsumpcyjny obciąża zużycie dóbr i usług, typowym przykładem jest VAT albo akcyza. Tam ciężar ekonomiczny zwykle ponosi nabywca w cenie towaru. CIT nie jest podatkiem od zakupu kawy, paliwa czy usługi, tylko od wyniku działalności podatnika. Nie jest też podatkiem pośrednim w sensie prawnym, mimo że firma może próbować wkalkulować go w ceny swoich produktów. To częsty błąd myślowy: skoro koszt podatku wpływa na cenę, to ktoś uznaje go za pośredni. Moim zdaniem warto rozdzielać ciężar ekonomiczny od obowiązku podatkowego. W CIT podatnikiem jest osoba prawna osiągająca dochód i to ona rozlicza zobowiązanie wobec urzędu skarbowego, dlatego klasyfikacja jako podatek bezpośredni jest tu najbardziej technicznie poprawna.