Pracownik zatrudniony w systemie czasowym z premią otrzymuje miesięcznie płacę zasadniczą w kwocie brutto 5 000,00 zł oraz zmienną premię liczoną od płacy zasadniczej według stawek określonych w tabeli. Ustal, ile wyniesie wynagrodzenie brutto pracownika, jeżeli w bieżącym miesiącu przepracował obowiązujący go czas pracy w porze dziennej i podpisał 12 umów handlowych.
| Zmienny składnik wynagrodzenia | Stawka procentowa |
|---|---|
| premia za podpisanie 10 umów handlowych włącznie | 20% |
| premia za podpisanie od 11 do 15 umów handlowych włącznie | 30% |
| premia za podpisanie powyżej 15 umów handlowych | 40% |
A. 6 000,00 zł
B. 7 000,00 zł
C. 6 500,00 zł
D. 5 000,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.65-X-19.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
W tym zadaniu kluczowe jest poprawne odczytanie progu premiowego z tabeli. Pracownik podpisał 12 umów handlowych, a więc mieści się w przedziale od 11 do 15 umów handlowych włącznie. Dla tego przedziału premia wynosi 30% płacy zasadniczej. Podstawą naliczenia premii jest wynagrodzenie zasadnicze brutto, czyli 5 000,00 zł. Obliczamy więc: 5 000,00 zł × 30% = 1 500,00 zł. Następnie dodajemy premię do płacy zasadniczej: 5 000,00 zł + 1 500,00 zł = 6 500,00 zł brutto. Ważne jest też to, że pracownik przepracował obowiązujący czas pracy w porze dziennej, więc nie doliczamy dodatku za nadgodziny ani dodatku za pracę w nocy. W praktyce kadrowo-płacowej taki zapis oznacza, że lista płac powinna zawierać co najmniej dwa składniki: wynagrodzenie zasadnicze oraz premię regulaminową lub zadaniową, zależnie od zasad w firmie. Moim zdaniem to bardzo typowy przykład z listy płac, gdzie trzeba pilnować słów włącznie i powyżej, bo one decydują o stawce procentowej. Kwota 6 500,00 zł to wynagrodzenie brutto, czyli przed potrąceniem składek ZUS, zaliczki na PIT i ewentualnych innych potrąceń.
Najczęstszy błąd w tym zadaniu polega na złym przypisaniu liczby podpisanych umów do właściwego progu premiowego albo na pominięciu premii jako zmiennego składnika wynagrodzenia. Przy 12 umowach nie można zastosować stawki 20%, bo ta dotyczy podpisania 10 umów handlowych włącznie. Słowo włącznie oznacza, że próg kończy się na 10, a liczba 12 już do niego nie należy. Gdyby zastosować 20%, wyszłoby 1 000,00 zł premii i razem 6 000,00 zł brutto, ale to byłoby zaniżenie wynagrodzenia względem tabeli. Nie można też przyjąć 40%, bo ta stawka dotyczy dopiero podpisania powyżej 15 umów handlowych. Powyżej 15 oznacza 16 i więcej, a nie 12. Przy 40% premia wyniosłaby 2 000,00 zł, a razem 7 000,00 zł, czyli kwota byłaby zawyżona. Z kolei sama płaca zasadnicza 5 000,00 zł byłaby poprawna tylko wtedy, gdyby pracownik nie spełnił warunków premiowania albo premia nie przysługiwała. Tutaj jednak warunek jest spełniony, bo podpisał 12 umów. Z mojego doświadczenia w takich zadaniach warto najpierw ustalić przedział, potem procent, a dopiero na końcu liczyć kwotę. Dobra praktyka płacowa jest taka, żeby nie mieszać wynagrodzenia brutto z netto i nie doliczać dodatków, których w treści nie ma, na przykład za noc albo nadgodziny.