Przedsiębiorca, którego formą opodatkowania jest podatek liniowy, ma obowiązek złożyć roczną deklarację
A. PIT-36L
B. PIT-38
C. PIT-28
D. PIT-36
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2024 (arkusz A.65-SG-24.06).
Deklaracja PIT-36L jest właściwa dla przedsiębiorcy, który wybrał podatek liniowy jako formę opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej. W praktyce chodzi głównie o stawkę 19%, bez stosowania skali podatkowej 12% i 32%. To ważne rozróżnienie, bo sam fakt prowadzenia firmy nie przesądza jeszcze o formularzu — decyduje wybrana forma opodatkowania. Jeżeli przedsiębiorca rozlicza dochód liniowo, po zakończeniu roku podatkowego składa właśnie PIT-36L, zwykle do 30 kwietnia następnego roku, a gdy ten dzień wypada wolny, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. W deklaracji wykazuje się przychody, koszty uzyskania przychodów, dochód albo stratę, zapłacone zaliczki na podatek oraz część składki zdrowotnej, jeśli przepisy pozwalają ją uwzględnić. Z mojego doświadczenia najprościej zapamiętać to tak: skala podatkowa to PIT-36, liniowy to PIT-36L, ryczałt to PIT-28. Dobra praktyka księgowa to sprawdzać formę opodatkowania już na początku roku, bo pomylenie formularza może skutkować koniecznością korekty zeznania i niepotrzebnym zamieszaniem z urzędem skarbowym.
W tym pytaniu kluczowe jest powiązanie formularza z formą opodatkowania, a nie tylko z samym faktem prowadzenia działalności gospodarczej. PIT-36 często kojarzy się z przedsiębiorcami, i to skojarzenie nie jest całkiem bez sensu, ale dotyczy tych, którzy rozliczają działalność na zasadach ogólnych według skali podatkowej. Przy podatku liniowym nie stosuje się skali 12% i 32%, tylko odrębne zasady rozliczenia, dlatego właściwy jest PIT-36L. Tutaj właśnie łatwo się pomylić, bo nazwy PIT-36 i PIT-36L są podobne, a literka L bywa traktowana jak mało ważny dodatek, choć w praktyce zmienia wszystko. PIT-38 dotyczy przede wszystkim dochodów kapitałowych, na przykład sprzedaży akcji, udziałów czy niektórych instrumentów finansowych. Nie służy do standardowego rozliczenia dochodu z jednoosobowej działalności gospodarczej opodatkowanej liniowo. PIT-28 z kolei jest formularzem dla ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, gdzie opodatkowaniu podlega przychód, a nie dochód rozumiany jako przychód minus koszty. Typowy błąd polega na wrzucaniu wszystkich przedsiębiorców do jednego worka albo wybieraniu formularza po nazwie, bez sprawdzenia podstawy opodatkowania. Moim zdaniem najlepiej zapamiętać formularze przez mechanizm rozliczenia: skala podatkowa prowadzi do PIT-36, podatek liniowy do PIT-36L, ryczałt do PIT-28, a kapitały pieniężne do PIT-38. To proste, ale trzeba to stosować konsekwentnie.