Osoba fizyczna rozpoczynająca w 2026 r. działalność gospodarczą w Polsce może wybrać formę opodatkowania dochodu/przychodu z tytułu tej działalności. Wskaż zestaw, który zawiera wyłącznie dostępne dla niej formy opodatkowania.
| A. |
|
| B. |
|
| C. |
|
| D. |
|
C.
A.
D.
B.
Opracowane na podstawie zadania CKE, wrzesień 2014 (arkusz A.65-X-14.08): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
W tym pytaniu kluczowe jest rozróżnienie, co jest opodatkowane: dochód czy przychód. Zestaw A zawiera trzy realnie dostępne formy dla osoby fizycznej rozpoczynającej działalność gospodarczą w 2026 r.: skalę podatkową, podatek liniowy 19% oraz ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Przy skali podatkowej i podatku liniowym podstawą jest dochód, czyli w uproszczeniu przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. To ma duże znaczenie praktyczne, bo przedsiębiorca może rozliczać np. zakup towarów, paliwo, czynsz za biuro czy amortyzację środka trwałego, jeśli spełnia warunki podatkowe. Przy ryczałcie opodatkowuje się przychód, więc kosztów nie odejmuje się od podstawy opodatkowania, ale w zamian stawki ryczałtu bywają niższe i zależą od rodzaju działalności. Moim zdaniem to jest jedna z najważniejszych decyzji na starcie firmy, bo wpływa nie tylko na PIT, ale też na sposób prowadzenia ewidencji i opłacalność całego biznesu. W praktyce wybór formy zgłasza się zwykle przez CEIDG albo w terminie ustawowym po osiągnięciu pierwszego przychodu. Dobra praktyka jest taka, żeby przed wyborem policzyć kilka wariantów, szczególnie gdy firma będzie miała wysokie koszty albo odwrotnie, prawie żadnych kosztów.
W niepoprawnych zestawach pojawiają się dwa typowe problemy: mylenie dochodu z przychodem oraz wskazanie karty podatkowej jako formy dostępnej dla nowego przedsiębiorcy. Dochód i przychód to nie są pojęcia zamienne, choć w mowie potocznej często się to miesza. Przychód to kwota należna ze sprzedaży usług lub towarów, jeszcze bez odejmowania kosztów. Dochód powstaje dopiero po pomniejszeniu przychodu o koszty podatkowe. Dlatego skala podatkowa oraz podatek liniowy 19% odnoszą się do dochodu, a ryczałt od przychodów ewidencjonowanych odnosi się do przychodu. Jeśli ktoś pisze o opodatkowaniu przychodów liniową stawką 19% albo o opodatkowaniu przychodu na zasadach ogólnych skalą podatkową, to miesza konstrukcje prawne różnych form PIT. Drugi ważny temat to karta podatkowa. Historycznie była to uproszczona forma zryczałtowanego opodatkowania, ale dla osób rozpoczynających działalność w 2026 r. nie jest już normalnie dostępna do wyboru. Co do zasady mogą ją kontynuować tylko podatnicy spełniający warunki kontynuacji z wcześniejszych lat. Z mojego doświadczenia uczniowie często wybierają zestaw z kartą podatkową, bo brzmi ona jak klasyczna forma dla małej firmy. Trzeba jednak pamiętać, że w aktualnych realiach podatkowych nowy przedsiębiorca analizuje przede wszystkim skalę, liniowy PIT i ryczałt ewidencjonowany.