Janusz Cichy rozpoczął działalność gospodarczą 01.09.2016 r., która jest dla niego jedynym tytułem do ubezpieczeń. Ustal kwotę składki na Fundusz Pracy przedsiębiorcy za wrzesień 2016 r., jeżeli przysługuje mu ulgowa podstawa do ubezpieczeń społecznych w wymiarze 555,00 zł.
A. 0,56 zł
B. 8,33 zł
C. 13,60 zł
D. 0,00 zł
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2017 (arkusz A.65-X-17.01).
Kwota składki na Fundusz Pracy za wrzesień 2016 r. wynosi 0,00 zł, ponieważ przedsiębiorca korzysta z ulgowej podstawy do ubezpieczeń społecznych w wysokości 555,00 zł. W 2016 r. była to podstawa preferencyjna, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Sam fakt prowadzenia działalności nie oznacza jeszcze automatycznie obowiązku opłacania Funduszu Pracy. Dla osoby prowadzącej działalność składka na FP jest należna wtedy, gdy podstawa wymiaru składek emerytalnej i rentowych jest co najmniej równa minimalnemu wynagrodzeniu. We wrześniu 2016 r. minimalne wynagrodzenie wynosiło 1 850,00 zł, a 555,00 zł jest sporo poniżej tego progu. Stawka 2,45% nie ma więc tu praktycznego zastosowania, bo najpierw trzeba sprawdzić, czy w ogóle powstał obowiązek naliczenia składki. Z mojego doświadczenia to jest bardzo częsty haczyk w zadaniach z ZUS: nie zaczynamy od mnożenia, tylko od ustalenia tytułu, podstawy i obowiązku. W dokumentach rozliczeniowych przedsiębiorca z preferencyjnym ZUS standardowo wykazuje składki społeczne i zdrowotną, ale Fundusz Pracy przy takiej podstawie wychodzi po prostu 0,00 zł.
W tym zadaniu łatwo pójść na skróty i od razu przemnożyć podstawę 555,00 zł przez stawkę Funduszu Pracy 2,45%. Taki rachunek daje 13,60 zł po zaokrągleniu do groszy, ale jest to podejście nieprawidłowe, bo pomija najważniejszy warunek ustawowy. Składki na Fundusz Pracy przedsiębiorca nie opłaca od każdej podstawy społecznej, tylko wtedy, gdy podstawa składek emerytalnych i rentowych osiąga co najmniej poziom minimalnego wynagrodzenia. W 2016 r. minimalne wynagrodzenie wynosiło 1 850,00 zł, więc preferencyjna podstawa 555,00 zł nie spełnia tego warunku. Moim zdaniem to dobry przykład, że w rozliczeniach ZUS sama znajomość procentów nie wystarczy, trzeba znać też próg i zwolnienia.
Kwoty typu 8,33 zł albo 0,56 zł zwykle biorą się z prób proporcjonalnego liczenia składki za część miesiąca, mylenia podstaw albo stosowania jakiegoś przypadkowego przelicznika dziennego. Tutaj działalność rozpoczęto 01.09.2016 r., czyli od pierwszego dnia miesiąca, więc nie ma potrzeby dzielenia podstawy przez liczbę dni i liczenia części miesiąca. Nawet gdyby w innym przypadku podstawa społeczna była proporcjonalnie zmniejszana, nadal trzeba byłoby sprawdzić, czy istnieje obowiązek FP. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi Fundusz Pracy i automatycznie liczy 2,45%, bez pytania, czy przedsiębiorca jest na dużym ZUS, czy na preferencyjnej podstawie. Dobra praktyka kadrowo-płacowa jest taka: najpierw ustalamy tytuł do ubezpieczeń i podstawę, potem próg minimalnego wynagrodzenia, a dopiero na końcu wykonujemy obliczenie i zaokrąglenie. W tym przypadku końcowe obliczenie nie występuje, bo składka nie jest należna.
Kwoty typu 8,33 zł albo 0,56 zł zwykle biorą się z prób proporcjonalnego liczenia składki za część miesiąca, mylenia podstaw albo stosowania jakiegoś przypadkowego przelicznika dziennego. Tutaj działalność rozpoczęto 01.09.2016 r., czyli od pierwszego dnia miesiąca, więc nie ma potrzeby dzielenia podstawy przez liczbę dni i liczenia części miesiąca. Nawet gdyby w innym przypadku podstawa społeczna była proporcjonalnie zmniejszana, nadal trzeba byłoby sprawdzić, czy istnieje obowiązek FP. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi Fundusz Pracy i automatycznie liczy 2,45%, bez pytania, czy przedsiębiorca jest na dużym ZUS, czy na preferencyjnej podstawie. Dobra praktyka kadrowo-płacowa jest taka: najpierw ustalamy tytuł do ubezpieczeń i podstawę, potem próg minimalnego wynagrodzenia, a dopiero na końcu wykonujemy obliczenie i zaokrąglenie. W tym przypadku końcowe obliczenie nie występuje, bo składka nie jest należna.