W maju 2026 r. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą zatrudniała na podstawie umowy o pracę:
− pracownika w wieku 32 lat z wynagrodzeniem brutto 6 000,00 zł,
− pracownika w wieku 28 lat z wynagrodzeniem brutto 5 000,00 zł,
− pracownicę w wieku 63 lat z wynagrodzeniem brutto 5 500,00 zł.
Którą kwotę zapłacił płatnik składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za zatrudnionych pracowników?
A. 404,25 zł
B. 269,50 zł
C. 110,00 zł
D. 147,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2022 (arkusz A.65-SG-22.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Kwota 269,50 zł wynika z tego, że składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nalicza się od podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych, ale tylko za pracowników, za których istnieje taki obowiązek. W tym zadaniu składka obejmuje pracownika 32-letniego z pensją 6 000,00 zł oraz pracownika 28-letniego z pensją 5 000,00 zł. Razem daje to podstawę 11 000,00 zł. Stawka łączna na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy wynosi 2,45%, więc: 11 000,00 × 2,45% = 269,50 zł. Pracownica w wieku 63 lat nie jest tu wliczana, bo za kobiety, które ukończyły 55 lat, nie opłaca się składek na Fundusz Pracy, a w praktyce dotyczy to też rozliczenia tej daniny w tym zestawie. Moim zdaniem to jest klasyczny przykład, gdzie trzeba uważać nie tylko na procent, ale też na wyłączenia ustawowe. W kadrach i płacach dobra praktyka jest taka, żeby przed naliczeniem funduszy sprawdzić wiek pracownika, tytuł ubezpieczenia, podstawę składek oraz to, czy wynagrodzenie osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie w przeliczeniu na miesiąc. Samo zatrudnienie na umowę o pracę nie wystarcza jeszcze do mechanicznego przemnożenia całej listy płac przez 2,45%.
Nieprawidłowe wyniki najczęściej biorą się z pominięcia jednego z dwóch elementów: właściwej podstawy albo zwolnienia ze składek ze względu na wiek. W tym zadaniu nie należy liczyć składki od całej sumy wynagrodzeń, czyli od 16 500,00 zł, bo pracownica mająca 63 lata jest już objęta zwolnieniem z opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Gdyby ktoś przemnożył 16 500,00 zł przez 2,45%, dostałby 404,25 zł, ale taki wynik zawyża zobowiązanie płatnika. To dość typowa pomyłka przy pracy z listą płac, bo program kadrowy często robi to automatycznie, a przy ręcznym liczeniu łatwo wrzucić wszystkich pracowników do jednej podstawy. Z kolei kwoty w okolicach 110,00 zł albo 147,00 zł sugerują, że zastosowano niepełną podstawę, złą stawkę albo uwzględniono tylko jednego pracownika. Trzeba też uważać na wiek 28 lat. Sam fakt, że pracownik jest młody, nie zwalnia automatycznie z Funduszu Pracy. Ulga dla młodych w PIT do 26. roku życia to zupełnie inny temat i nie należy jej mieszać ze składkami finansowanymi przez pracodawcę. Tutaj pracownik 28-letni oraz 32-letni normalnie wchodzą do podstawy, bo ich wynagrodzenia są powyżej progu minimalnego i nie podano żadnego szczególnego zwolnienia, np. po powrocie z urlopu związanego z rodzicielstwem. Poprawne podejście jest więc proste, ale wymaga dyscypliny: najpierw ustalić osoby podlegające składce, potem zsumować ich podstawy, a dopiero na końcu zastosować stawkę 2,45%.