Wskaż formę opodatkowania, która do ustalenia wysokości podatku dochodowego wymaga wskazania rodzaju prowadzonej działalności, liczby mieszkańców miejscowości, w której jest prowadzona działalność gospodarcza i liczby zatrudnionych.
A. Zasady ogólne – podatek według skali podatkowej.
B. Zasady ogólne – podatek liniowy.
C. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
D. Karta podatkowa.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2020 (arkusz A.65-SG-20.01).
Karta podatkowa to właśnie ta forma opodatkowania, w której wysokość podatku nie wynika bezpośrednio z osiągniętego dochodu ani z przychodu, tylko z tabelarycznie ustalonej stawki. Przy jej określaniu bierze się pod uwagę głównie rodzaj wykonywanej działalności, liczbę mieszkańców miejscowości, w której firma działa, oraz liczbę zatrudnionych pracowników. Czyli np. zakład fryzjerski w małej miejscowości i bez pracowników może mieć inną stawkę niż podobny zakład w większym mieście z kilkoma osobami zatrudnionymi. To jest dość charakterystyczne dla karty podatkowej, bo podatek ma charakter uproszczony i z góry określony decyzją naczelnika urzędu skarbowego. W praktyce trzeba pilnować zakresu usług, stanu zatrudnienia i miejsca prowadzenia działalności, bo zmiana tych elementów może wpływać na wysokość podatku albo nawet na prawo do tej formy. Moim zdaniem to dobra rzecz do zapamiętania: skala i liniowy patrzą na dochód, ryczałt głównie na przychód i stawkę dla działalności, a karta podatkowa patrzy na tabelę, miejscowość i zatrudnienie. Warto też wiedzieć, że obecnie karta podatkowa ma ograniczone zastosowanie i zasadniczo mogą z niej korzystać podatnicy kontynuujący tę formę, więc w praktyce księgowej trzeba zawsze sprawdzać aktualny stan prawny.
Jeżeli wybrana została skala podatkowa, podatek liniowy albo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, to pomylono mechanizm ustalania podatku z mechanizmem właściwym dla karty podatkowej. Przy zasadach ogólnych według skali podatkowej podstawą obliczenia podatku jest dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, a następnie stosuje się progi podatkowe i zasady przewidziane w ustawie o PIT. Liczba mieszkańców miejscowości nie decyduje tu o stawce podatku, a liczba pracowników może wpływać na koszty firmy, ale nie jest samodzielnym parametrem do ustalenia stawki podatku. Podatek liniowy działa podobnie pod względem podstawy, bo też opiera się na dochodzie, tylko stosuje stałą stawkę 19%, bez tabel zależnych od wielkości miejscowości. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych bywa mylący, bo tam faktycznie znaczenie ma rodzaj działalności i odpowiednia stawka ryczałtu. Jednak podatek liczy się od przychodu, a nie na podstawie liczby mieszkańców i liczby zatrudnionych osób. Typowy błąd polega na tym, że ktoś kojarzy uproszczoną formę opodatkowania z każdą formą inną niż zasady ogólne. A tu trzeba wyłapać pełny zestaw cech: rodzaj działalności, miejscowość oraz zatrudnienie. Ten zestaw jest charakterystyczny dla karty podatkowej, gdzie stawka jest ustalana tabelarycznie i potwierdzana decyzją urzędu skarbowego. Z mojego doświadczenia najłatwiej zapamiętać to przez porównanie: ryczałt pyta głównie o przychód i właściwą stawkę, a karta podatkowa pyta, co robisz, gdzie robisz i ilu ludzi zatrudniasz.