Podatnik prowadzący zakład ślusarski płaci podatek w formie karty podatkowej (wybranej przed 2022 r. i nadal stosowanej). Organ podatkowy ustalił dla niego w drodze decyzji miesięczną stawkę podatku dochodowego w wysokości 805,00 zł. W październiku 2026 r. przedsiębiorca zapłacił za siebie: składki na ubezpieczenia społeczne w wysokości 1 788,29 zł, składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 432,54 zł, składkę na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy w wysokości 138,47 zł. Wpłacone składki zostały w całości zaksięgowane przez ZUS w tym miesiącu. Którą kwotę podatku powinien zapłacić do urzędu skarbowego przedsiębiorca za październik 2026 r.?
A. 805,00 zł
B. 0,00 zł
C. 372,00 zł
D. 723,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, styczeń 2020 (arkusz A.65-SG-20.01): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
W tej sytuacji trzeba pamiętać, że karta podatkowa działa trochę inaczej niż skala podatkowa czy ryczałt. Organ podatkowy ustala miesięczną kwotę podatku decyzją, tutaj jest to 805,00 zł, i co do zasady właśnie od tej kwoty wychodzimy. Składki społeczne oraz składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nie pomniejszają podatku płaconego w formie karty podatkowej. One mogą mieć znaczenie w innych formach opodatkowania, ale nie tutaj. Przy karcie podatkowej nadal można natomiast obniżyć podatek o 19% zapłaconej składki zdrowotnej, o ile składka została faktycznie zapłacona i zaksięgowana przez ZUS. Obliczenie wygląda tak: 432,54 zł × 19% = 82,18 zł. Następnie: 805,00 zł - 82,18 zł = 722,82 zł. Podatek wpłacany do urzędu skarbowego zaokrągla się do pełnych złotych, więc wychodzi 723,00 zł. Moim zdaniem najważniejsze praktycznie jest tu nie mieszać składek ZUS ze sobą. Zdrowotna daje ograniczone odliczenie od podatku, a społeczne i FP nie zmniejszają kwoty karty podatkowej za dany miesiąc.
W tym zadaniu łatwo wpaść w pułapkę, bo podane są aż trzy rodzaje składek ZUS i wszystkie zostały zapłacone w tym samym miesiącu. Nie oznacza to jednak, że każda z nich obniża podatek z karty podatkowej. Przy karcie podatkowej punktem wyjścia jest miesięczna stawka ustalona decyzją organu podatkowego, czyli 805,00 zł. To nie jest podatek liczony od dochodu, więc nie odejmujemy od niego składek społecznych tak, jak ktoś mógłby kojarzyć z innymi zasadami rozliczeń. Składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy też nie jest odliczeniem od podatku przy karcie. Kwota 0,00 zł wynikałaby z założenia, że wszystkie składki można potrącić od podatku, ale to jest zbyt szerokie i po prostu niezgodne z zasadami tej formy opodatkowania. Kwota 372,00 zł sugeruje z kolei odjęcie całej składki zdrowotnej od podatku. To też jest typowy błąd, bo w karcie podatkowej odliczeniu podlega tylko 19% zapłaconej składki zdrowotnej, a nie jej pełna wartość. Z drugiej strony 805,00 zł oznaczałoby całkowite pominięcie prawa do obniżenia podatku o część składki zdrowotnej. Też niedobrze. Poprawne rozumowanie jest takie: 19% z 432,54 zł daje 82,18 zł, a po odjęciu od 805,00 zł otrzymujemy 722,82 zł, czyli po zaokrągleniu 723,00 zł. Z mojego doświadczenia najlepiej w takich zadaniach najpierw ustalić formę opodatkowania, a dopiero potem sprawdzać, które składki faktycznie wpływają na podatek.