Przedsiębiorca z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej do 30 czerwca 2016 r. opłacał obniżone składki na ubezpieczenia społeczne dla rozpoczynających działalność gospodarczą przedsiębiorców. W związku z ukończeniem okresu preferencyjnych zasad opłacania składek i przejściem na pełny wymiar ubezpieczenia społecznego przedsiębiorca musi złożyć do ZUS deklaracje
| Wybrane kody tytułu ubezpieczenia | ||
| Podmiot podstawowy wraz z rozszerzeniem | ||
| 05 10 | osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia | |
| 05 70 | osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia | |
| Ustalone bądź nie ustalone prawo do emerytury lub renty | ||
| 0 | osoba, która nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty | |
| Stopień niepełnosprawności | ||
| 0 | osoba nieposiadająca orzeczenia o niepełnosprawności lub osoba, która posiada orzeczenie i nie przedłożyła go płatnikowi składek | |
A. ZUS ZWUA z kodem 05 70 0 0 i ZUS ZUA z kodem 05 10 0 0
B. ZUS ZWUA z kodem 05 10 0 0 i ZUS ZUA z kodem 05 70 0 0
C. ZUS ZIUA z kodem 05 10 0 0 i ZUS ZZA z kodem 05 70 0 0
D. ZUS ZIUA z kodem 05 70 0 0 i ZUS ZZA z kodem 05 10 0 0
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2017 (arkusz A.65-X-17.01).
W tej sytuacji kluczowe jest to, że przedsiębiorca nie tylko zmienia wysokość podstawy wymiaru składek, ale zmienia kod tytułu ubezpieczenia. Do 30 czerwca 2016 r. korzystał z preferencyjnych składek dla rozpoczynających działalność, czyli z kodu 05 70 0 0. Ten kod oznacza osobę prowadzącą działalność, dla której podstawa składek społecznych wynosi co najmniej 30% minimalnego wynagrodzenia. Po zakończeniu preferencji trzeba przejść na zwykłe zasady, czyli kod 05 10 0 0, gdzie podstawa wynosi co najmniej 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Dlatego najpierw składa się ZUS ZWUA, czyli wyrejestrowanie z ubezpieczeń z dotychczasowego kodu 05 70 0 0, a następnie ZUS ZUA, czyli zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego z nowym kodem 05 10 0 0. W praktyce robi się to tak, żeby w dokumentach ZUS nie było przerwy ani nakładania się tytułów. Moim zdaniem to jest jeden z tych przypadków, gdzie sama znajomość skrótów formularzy bardzo pomaga: ZWUA zamyka stary tytuł, ZUA otwiera nowy pełny tytuł ubezpieczenia. Dobra praktyka w biurze rachunkowym to sprawdzić jeszcze, czy osoba nie ma emerytury, renty albo orzeczenia o niepełnosprawności, bo ostatnie cyfry kodu mogą wtedy wyglądać inaczej. Tutaj tabela wskazuje 0 i 0, więc zostaje 05 70 0 0 oraz 05 10 0 0.
Przy takim pytaniu łatwo pomylić zwykłą aktualizację danych z wyrejestrowaniem i ponownym zgłoszeniem do ubezpieczeń. Formularz ZUS ZIUA służy do zmiany danych identyfikacyjnych osoby ubezpieczonej, na przykład nazwiska, numeru PESEL albo innych danych osobowych. Nie stosuje się go do zmiany kodu tytułu ubezpieczenia wynikającej z zakończenia preferencyjnych składek. Kod tytułu ubezpieczenia jest elementem zgłoszenia do ubezpieczeń, więc gdy przedsiębiorca przechodzi z 05 70 0 0 na 05 10 0 0, trzeba zamknąć stary tytuł i otworzyć nowy. Właśnie dlatego używa się ZUS ZWUA dla starego kodu oraz ZUS ZUA dla nowego kodu. Częsty błąd polega też na wybraniu ZUS ZZA. Ten druk dotyczy zgłoszenia tylko do ubezpieczenia zdrowotnego, a przedsiębiorca prowadzący działalność jako główny tytuł zasadniczo podlega ubezpieczeniom społecznym oraz zdrowotnemu, więc właściwy jest ZUS ZUA, nie ZZA. Niepoprawne jest również odwrócenie kodów przy ZWUA i ZUA. Wyrejestrowanie musi dotyczyć tego kodu, który już się kończy, czyli 05 70 0 0. Zgłoszenie musi natomiast pokazywać nowy stan od następnego dnia, czyli 05 10 0 0. Z mojego doświadczenia wynika, że najbezpieczniej czytać takie zadania chronologicznie: najpierw pytamy, z jakiego tytułu ktoś wychodzi, a dopiero potem, do jakiego tytułu wchodzi. Wtedy dokumenty ZUS układają się całkiem logicznie i nie robi się bałagan w rozliczeniach składek.