Na podstawie fragmentu listy płac oblicz kwotę wynagrodzenia do wypłaty.
| Fragment listy płac w zł | |
| Wynagrodzenie zasadnicze | 6 000,00 |
| Składki ubezpieczenia społecznego | 822,60 |
| Koszty uzyskania przychodu | 250,00 |
| Składka ubezpieczenia zdrowotnego | 465,97 |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy | 291,00 |
A. 4 420,43 zł
B. 4 693,03 zł
C. 4 886,40 zł
D. 4 170,43 zł
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2025 (arkusz A.65-SG-25.01).
Kwota 4 420,43 zł wynika z obliczenia wynagrodzenia netto, czyli realnej kwoty do wypłaty pracownikowi. W praktyce z wynagrodzenia brutto nie odejmuje się kosztów uzyskania przychodu ani kwoty zmniejszającej podatek, bo one służą tylko do ustalenia podstawy opodatkowania i wysokości zaliczki podatkowej. Tutaj mamy już podaną należną zaliczkę na podatek dochodowy, więc liczymy prosto: 6 000,00 - 822,60 - 465,97 - 291,00 = 4 420,43 zł. Składki społeczne pomniejszają wynagrodzenie pracownika, składka zdrowotna też jest potrąceniem, a zaliczka PIT trafia do urzędu skarbowego. Moim zdaniem to jest jedno z ważniejszych rozróżnień w płacach: dane z listy płac nie zawsze oznaczają kwoty potrącane z pensji. Dobra praktyka kadrowo-płacowa polega na tym, żeby oddzielać elementy obliczeniowe, takie jak koszty uzyskania przychodu i kwota zmniejszająca podatek, od faktycznych potrąceń z wynagrodzenia. W programach kadrowo-płacowych też tak to działa: brutto przechodzi przez składki ZUS, podstawę podatku, zaliczkę PIT, składkę zdrowotną i dopiero na końcu powstaje netto do wypłaty.
Przy takim zadaniu najczęstszy problem polega na pomieszaniu pojęć: wynagrodzenie brutto, podstawa opodatkowania, potrącenia oraz kwota netto do wypłaty. Nie każda pozycja widoczna na liście płac jest kwotą, którą odejmuje się bezpośrednio od pensji pracownika. Koszty uzyskania przychodu są elementem podatkowym, czyli zmniejszają podstawę, od której liczona jest zaliczka na podatek dochodowy. Nie są potrąceniem z wynagrodzenia. Podobnie kwota zmniejszająca podatek nie jest wypłacana pracownikowi jako dodatek i nie należy jej dodawać do netto ani odejmować od brutto. Ona wpływa na wysokość zaliczki PIT, a w tej tabeli zaliczka została już wyliczona jako 291,00 zł. Jeśli ktoś uzyskał 4 170,43 zł, najpewniej odjął także koszty uzyskania przychodu, co jest klasycznym błędem przy czytaniu listy płac. Wynik 4 693,03 zł może wynikać z nieuwzględnienia części potrąceń, na przykład zaliczki podatkowej albo składki zdrowotnej. Z kolei 4 886,40 zł sugeruje, że odjęto tylko składki społeczne i zdrowotne, ale pominięto podatek dochodowy. W rozliczeniach płacowych trzeba iść zgodnie z kolejnością: brutto, składki społeczne, zdrowotna, zaliczka PIT, a dopiero potem netto. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać prostą zasadę: do wypłaty odejmujemy tylko faktyczne potrącenia finansowe, czyli tutaj 822,60 zł, 465,97 zł i 291,00 zł. Dlatego poprawne netto to 4 420,43 zł, a pozostałe kwoty wynikają z błędnego traktowania pozycji podatkowych jako potrąceń albo z pominięcia obowiązkowych obciążeń.