Na podstawie fragmentu listy płac oblicz kwotę do wypłaty dla pracownika, który złożył oświadczenie PIT-2.
| Lista płac nr 5/03/2026 (fragment) | |
| Wyszczególnienie | Kwota |
| Płaca zasadnicza | 4 120,50 zł |
| Składka na ubezpieczenie emerytalne (9,76%) | 402,16 zł |
| Składka na ubezpieczenie rentowe (1,5%) | 61,81 zł |
| Składka na ubezpieczenie chorobowe (2,45%) | 100,95 zł |
| Składki na ubezpieczenia społeczne razem | 564,92 zł |
| Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne | 3 555,58 zł |
| Koszty uzyskania przychodu | 250,00 zł |
| Podstawa opodatkowania | 3 306,00 zł |
| Podatek (12%) | 396,72 zł |
| Kwota zmniejszająca podatek | 300,00 zł |
| Należna zaliczka na podatek dochodowy | 97,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%) | 320,00 zł |
| Składka na ubezpieczenie grupowe PZU | 30,00 zł |
| Do wypłaty | .......... |
A. 3 428,58 zł
B. 3 138,58 zł
C. 2 808,58 zł
D. 3 108,58 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2016 (arkusz A.65-X-16.05): Lista płac przeliczona na zasady 2026 r.: zaliczka 12%, kwota zmniejszająca 300 zł, składka zdrowotna 9% bez podziału na część odliczaną od podatku.
Kwota 3 108,58 zł wynika z prawidłowego przejścia od wynagrodzenia brutto do kwoty netto, czyli do wypłaty pracownikowi. W tym zadaniu kluczowe jest to, że pracownik złożył PIT-2, więc przy obliczaniu zaliczki na podatek stosuje się miesięczną kwotę zmniejszającą podatek 300,00 zł. Najpierw od płacy zasadniczej 4 120,50 zł potrąca się składki społeczne finansowane przez pracownika: 564,92 zł. Potem uwzględnia się składkę zdrowotną 320,00 zł, zaliczkę na PIT 97,00 zł oraz potrącenie dobrowolne, czyli PZU 30,00 zł. Rachunek wygląda tak: 4 120,50 zł - 564,92 zł - 320,00 zł - 97,00 zł - 30,00 zł = 3 108,58 zł. W praktyce kadrowo-płacowej warto pilnować kolejności działań, bo lista płac to nie tylko zwykłe odejmowanie, ale też zasady zaokrągleń podatkowych i składkowych. Moim zdaniem najczęściej myli się tu rolę PIT-2: on nie jest dodatkiem do wypłaty, tylko wpływa na niższą zaliczkę podatkową, a więc pośrednio zwiększa wynagrodzenie netto.
Przy tym zadaniu łatwo dojść do złej kwoty, jeżeli pominie się któryś element potrąceń albo źle zrozumie działanie PIT-2. Wynagrodzenie do wypłaty nie powstaje przez odjęcie tylko składek społecznych i podatku. Trzeba jeszcze uwzględnić składkę zdrowotną oraz potrącenia dobrowolne, jeżeli są pokazane na liście płac. W tej liście takim potrąceniem jest składka na ubezpieczenie grupowe PZU w wysokości 30,00 zł. Jeżeli ktoś otrzymuje 3 138,58 zł, to najpewniej zapomniał o tym PZU. To typowy błąd w pracy z listą płac: patrzy się tylko na ZUS i PIT, a pomija końcowe potrącenia pracownicze. Kwota 3 428,58 zł wskazuje z kolei na pominięcie składki zdrowotnej. A składka zdrowotna, choć nie obniża już podatku tak jak kiedyś, nadal jest realnym potrąceniem z wynagrodzenia pracownika i musi zmniejszyć kwotę netto. Kwota 2 808,58 zł wygląda tak, jakby od wypłaty dodatkowo odjęto 300,00 zł kwoty zmniejszającej podatek. To jest odwrotne podejście. PIT-2 powoduje, że zaliczka podatkowa jest niższa o 300,00 zł na etapie jej ustalania, a nie że pracownikowi potrąca się kolejne 300,00 zł z pensji. Poprawny tok myślenia jest taki: bierzemy brutto 4 120,50 zł, odejmujemy składki społeczne 564,92 zł, składkę zdrowotną 320,00 zł, zaliczkę PIT po uwzględnieniu PIT-2, czyli 97,00 zł, oraz PZU 30,00 zł. Dopiero wtedy wychodzi 3 108,58 zł. W praktyce dobrze jest sprawdzać każdą pozycję listy płac od góry do dołu, bo jedna pominięta linijka robi od razu różnicę w wyniku.