Pracownik (lat 28) w 2025 r. uzyskał dochód w wysokości 6 500,00 zł, ponieważ świadczył pracę tylko przez dwa miesiące. Był to jedyny dochód, jaki osiągnął w tym roku. Którą kwotę zmniejszającą podatek może uwzględnić w zeznaniu rocznym PIT-37, obliczając należny podatek dochodowy za 2025 r.?
| Skala podatkowa (2025 r.) | |
| Podstawa obliczenia podatku | Podatek wynosi |
| do 120 000 zł | 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł |
| ponad 120 000 zł | 10 800 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł |
A. 780,00 zł
B. 300,00 zł
C. 3 600,00 zł
D. 30 000,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2021 (arkusz A.65-SG-21.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
W zeznaniu rocznym PIT-37 za 2025 r. można uwzględnić pełną roczną kwotę zmniejszającą podatek, czyli 3 600,00 zł. Wynika to bezpośrednio ze skali podatkowej: dla podstawy obliczenia podatku do 120 000 zł podatek wynosi 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł. Nie ma tu proporcjonalnego liczenia do liczby miesięcy pracy. To ważne praktycznie, bo pracownik mógł pracować tylko dwa miesiące, ale rozliczenie roczne obejmuje cały rok podatkowy i stosuje się w nim roczne parametry skali. Przy dochodzie 6 500,00 zł podatek przed zastosowaniem kwoty zmniejszającej wyniósłby 6 500 × 12% = 780,00 zł. Po odjęciu 3 600,00 zł podatek nie robi się ujemny do zwrotu z tego tytułu, tylko w praktyce wynosi 0 zł. Moim zdaniem to jeden z tych tematów, gdzie łatwo pomylić kwotę zmniejszającą z zaliczkami miesięcznymi. W kadrach i płacach dobra praktyka jest taka, żeby odróżniać rozliczenie miesięczne płatnika od rozliczenia rocznego podatnika w PIT-37.
W tym pytaniu najczęstszy błąd polega na mieszaniu trzech różnych pojęć: kwoty wolnej od podatku, miesięcznej kwoty zmniejszającej zaliczkę oraz podatku obliczonego przed pomniejszeniem. Kwota 30 000,00 zł to nie jest kwota zmniejszająca podatek, tylko roczna kwota wolna, czyli taki poziom dochodu, przy którym według obecnej konstrukcji skali podatek roczny wychodzi 0 zł. Technicznie w skali podatkowej ta kwota wolna działa przez kwotę zmniejszającą podatek 3 600,00 zł, bo 30 000 × 12% = 3 600. Z kolei 300,00 zł kojarzy się z miesięcznym zmniejszeniem zaliczki na podatek, stosowanym przez płatnika przy wynagrodzeniu, na przykład po złożeniu PIT-2. Ale w zeznaniu rocznym PIT-37 nie mnożymy ani nie ograniczamy tej kwoty tylko dlatego, że ktoś pracował przez dwa miesiące. Rozliczenie roczne korzysta z rocznej skali. Kwota 780,00 zł to natomiast 12% od dochodu 6 500,00 zł, czyli podatek liczony wstępnie przed zastosowaniem kwoty zmniejszającej. Ona pokazuje, dlaczego końcowy podatek będzie zerowy, ale nie jest odpowiedzią na pytanie o kwotę zmniejszającą. Z mojego doświadczenia uczniowie często patrzą tylko na okres zatrudnienia i chcą liczyć 2 × 300 zł, a to nie tak działa w rocznym PIT. Trzeba patrzeć na skalę podatkową i roczny mechanizm obliczenia podatku.