Ile wynosi kwota zmniejszająca podatek dla podatnika rozliczającego się według skali podatkowej, którego podstawa obliczenia podatku w rocznym zeznaniu podatkowym za 2025 rok wynosi 90 000,00 zł?
A. 300,00 zł
B. 3 600,00 zł
C. 0,00 zł
D. 1 440,00 zł
Opracowane na podstawie zadania CKE, czerwiec 2019 (arkusz A.65-X-19.06): Kwoty, stawki i terminy zaktualizowane do przepisów obowiązujących w 2026 r.
Kwota zmniejszająca podatek wynosi 3 600,00 zł, bo podatnik rozlicza się według skali podatkowej i jego podstawa obliczenia podatku, czyli 90 000,00 zł, mieści się w pierwszym progu podatkowym. Dla rozliczenia rocznego za 2025 rok skala podatkowa opiera się na stawce 12% do limitu 120 000,00 zł oraz kwocie wolnej od podatku 30 000,00 zł. Kwota zmniejszająca to w praktyce 12% z 30 000,00 zł, czyli 3 600,00 zł. Obliczenie wygląda więc prosto: 90 000,00 zł × 12% = 10 800,00 zł, a następnie 10 800,00 zł - 3 600,00 zł = 7 200,00 zł podatku. Moim zdaniem warto to zapamiętać właśnie przez powiązanie z kwotą wolną, bo wtedy mniej się miesza z miesięczną kwotą 300,00 zł stosowaną przy zaliczkach. W praktyce kadrowo-płacowej i księgowej trzeba odróżniać zaliczki miesięczne od rozliczenia rocznego, bo w zeznaniu PIT liczy się roczna kwota zmniejszająca, a nie pojedyncza miesięczna część.
Przy tym pytaniu najważniejsze jest rozróżnienie między rocznym rozliczeniem według skali podatkowej a innymi mechanizmami, które czasem podobnie brzmią, ale dotyczą zupełnie innych sytuacji. Podstawa obliczenia podatku 90 000,00 zł mieści się w pierwszym progu skali podatkowej, czyli nie przekracza 120 000,00 zł. Dlatego podatnik ma zastosowaną kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 3 600,00 zł. Wynika ona z kwoty wolnej 30 000,00 zł i stawki 12%, czyli 30 000,00 zł × 12% = 3 600,00 zł. Wybór 0,00 zł zwykle bierze się z myślenia, że po przekroczeniu kwoty wolnej podatnik traci całe prawo do zmniejszenia podatku. To nie tak działa przy skali podatkowej. Kwota wolna wpływa na podatek przez stałą kwotę zmniejszającą, a nie przez proste zwolnienie tylko pierwszych 30 000,00 zł w potocznym sensie. Kwota 300,00 zł to z kolei typowa miesięczna część kwoty zmniejszającej stosowana przy obliczaniu zaliczek na PIT, na przykład przez pracodawcę po złożeniu odpowiedniego oświadczenia. Nie jest to jednak roczna kwota w zeznaniu podatkowym. Natomiast 1 440,00 zł nie odpowiada aktualnej rocznej kwocie zmniejszającej dla skali podatkowej w tym przypadku i może wynikać z pomieszania starych zasad albo fragmentarycznych obliczeń zaliczek. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd polega na tym, że ktoś zapamiętuje pojedynczą liczbę z listy płac i przenosi ją bez sprawdzenia do rozliczenia rocznego. W podatkach to ryzykowne, bo okres rozliczeniowy ma duże znaczenie.